TUĞBA OCAK, AYŞE BULUR, BURCU YAĞIZ, BELKİS NİHAN COSKUN, HÜSEYİN EDİZ DALKILIÇ, YAVUZ PEHLİVAN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(1):87-92
Ailesel Akdeniz ateşi (AAA), Mediterranean Fever (MEFV) geninde mutasyonların neden olduğu ve aşırı interlökin-1 beta (IL-1β) üretimine yol açan otoinflamatuar bir hastalıktır. Kolşisin AAA için ana tedavi olsa da, hastaların bir alt grubu direnç veya intolerans göstererek alternatif tedavi stratejilerine ihtiyaç duymaktadır. Selektif bir IL-1β inhibitörü olan kanakinumab, potansiyel bir tedavi seçeneği olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, kolşisine dirençli veya kolşisine intoleransı olan AAA hastalarında kanakinumabın gerçek yaşamdaki etkinliğini ve güvenliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ocak 2013 ve Ekim 2023 tarihleri arasında kanakinumab tedavisine başlayan 18 yaş üstü AAA hastalarında retrospektif, tek merkezli bir çalışmadır. Kolşisin direnci veya intoleransı kriterlerini karşılayan toplam 34 hasta analiz edildi. Pras skorları, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP) ve serum amiloid A (SAA) dahil olmak üzere klinik ve laboratuvar parametreleri kanakinumab tedavisinden önce ve sonra değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler Wilcoxon testi ve eşleştirilmiş örneklem t-testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kanakinumab tedavisi Pras skorlarını (p<0,001), ESR (p<0,001), CRP (p<0,001) ve SAA düzeylerini (p<0,001) anlamlı ölçüde azaltmıştır. Proteinürisi olan hastalarda tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı olmasa da bir düşüş gözlenmiştir (p=0,140). Aktif hastalık veya yan etkiler nedeniyle üç hastada tedavi kesilmiştir. Hiçbir ciddi enfeksiyon bildirilmemiştir. Sonuç olarak, kanakinumab kolşisine dirençli veya kolşisine intoleranslı AAA hastalarında umut verici bir tedavi seçeneği olabilir.
