AKADEMİK ERTELEME SORUNLARININ PSİKANALİTİK KENDİLİK PSİKOLOJİSİ AÇISINDAN İNCELENMESİ: BİR VAKA ÇALIŞMASI

KUTLU KAĞAN TÜRKARSLAN, DENİZ CANEL ÇINARBAŞ

Klinik Psikoloji Dergisi - 2021;5(1):52-65

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü

 

Günümüzde pek çok öğrencinin temel sorunlarından biri olan akademik erteleme davranışı, kökeninde çok çeşitli etmenlerin bulunduğu sorunsal bir olgudur. Akademik ertelemenin; akademik başarı, genel not ortalaması, final sınav notları, özsaygı ve öz yeterlilik hisleri gibi değişkenler ile olumsuz bir ilişkisi olduğu bilinmektedir. Genel olarak erteleme davranışlarının öz-kontrol zorluklarından ve yapılacak görevin caydırıcılığından kaynaklı olduğunu düşünülmektedir. Ancak araştırmacılar bu etkenlere yönelik müdahalelerin her zaman istenilen başarıyı sağlayamadığını belirtmişlerdir. Psikodinamik yaklaşımı benimseyen araştırmacılar ve klinisyenler ise zihinsel çatışmaların erteleme davranışlarında oynadığı rolleri ön plana çıkarmaya çalışmışlardır. Güncel alanyazın erteleme davranışlarının duygudurum ve özsaygı düzenlemede yaşanan sorunlardan kaynaklanıyor olabileceğini belirtmektedir. Bu çalışmada akademik erteleme şikâyeti olan bir üniversite öğrencisi ile yürütülen psikoterapi süreci aktarılmıştır. Psikoterapi süreci ve kuramsal tartışmalar, Heinz Kohut’un psikanalitik kendilik psikolojisi yaklaşımı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Psikanalitik kendilik psikolojisi, modern psikanalitik kuramlardan bir tanesi olmakla beraber psikanalizin odağındaki dinamik çatışmalara yönelik vurguyu, kişinin özsaygısını düzenlemek ve kendiliğini ortaya çıkarmakta yaşadığı zorluklara kaydırmaktadır. Bu makalede öncelikli olarak erteleme ile ilgili genel ve klinik alanyazın gözden geçirilmiş, daha sonra uygulanan psikoterapi yaklaşımının kuramsal altyapısı anlatılmış ve son olarak vaka, büyüklenmeci kendilik ve ülküleştirme aktarımları gibi psikanalitik kendilik psikolojisi kavramları üzerinden incelenerek tartışılmıştır.