“AKADEMİSYEN HEMŞİRELERDE YENGEÇ ZİHNİYETİ: BEN YAPAMIYORSAM SEN DE YAPAMAZSIN”

BİRSEL MOLU, ALEV YILDIRIM KESKİN, SİBEL ŞENTÜRK

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2025;7(1):43-52

 

Amaç: Bu çalışma, akademik hemşirelerin yengeç zihniyeti hakkındaki algılarını ve deneyimlerini, ayrıca bu zorluklarla nasıl başa çıktıklarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Çalışma 10 Nisan - 10 Mayıs 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Örneklem, iki üniversiteden 15 akademisyen hemşireden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Nicel verileri analiz etmek için tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Nitel veriler nitel veri inceleme yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40.20 ± 4.19’dur. İş deneyimleri 16.93 ± 5.67 yıldır. Görüşmeler dört tema ve on alt tema ortaya çıkarmıştır. Bulgular, katılımcıların işyerlerinde rekabet, kıskançlık ve kızgınlık nedeniyle yengeç zihniyetinden muzdarip oldukları için fizyolojik, duygusal ve sosyal sorunlar yaşadıklarını göstermiştir. Sonuç: Akademik hemşireler arasında yengeç zihniyeti yaygındır. Bu nedenle yetkililer, yöneticilere ve çalışanlara etkili iletişim kurabilecekleri etik bir ortam sağlamak için müdahaleler geliştirmelidir. Akademik hemşireler için yengeç zihniyetinin olduğu bir ortamda çalışmak kişilere psikolojik ve fiziksel olarak zarar verebilir. Uzun süreli yüksek stresli ortamlara maruz kalmak, kronik stres, yorgunluk ve tükenmişliğe yol açarak bağışıklık sistemini zayıflatabilir ve stresle ilişkili hastalıklara duyarlılığı artırabilir. Araştırmalar, kronik stresin üretkenliği azalttığını ve iş tatminini düşürdüğünü vurgulamaktadır. İşyerinde stres yönetimi stratejilerinin uygulanması, bu olumsuz etkileri önleyerek çalışanların iyilik halini, iş verimliliğini ve genel organizasyonel performansı iyileştirebilir.