Üçler Can ATEŞ, Funda SARI
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-13
ÖZ Amaç İmmünoterapi, kanser tedavisinde kullanım alanı gittikçe genişleyen ve daha sık tercih edilen bir tedavi seçeneği olarak ön plana çıkmaktadır. Bu yeni tedavi yöntemi, immün sistemin aktivasyonunu artırarak malignitelere karşı savunmayı güçlendirmektedir. Ancak, immün sistemin bu şekilde aktive edilmesi bazı immün yan etkilerin ve toksisitelerin görülmesine de yol açabilmektedir. Bu çalışmada, bir tür immün kontrol noktası inhibitörü (ICPI) olan nivolumab ile tedavi gören kanser hastalarında tedavi sürecinde gelişen akut böbrek hasarının insidansını, klinik özelliklerini ve olası risk faktörlerini retrospektif olarak incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler Bu çalışmada, nivolumab ile tedavi gören kanser hastalarında akut böbrek hasarının (ABH) görülme sıklığını, risk faktörlerini ve klinik sonuçlarını değerlendirdik. Bu amaçla, retrospektif olarak nivolumab ile tedavi edilen kanser hastalarının tıbbi kayıtları incelendi. ABH gelişen hastalarda; tedavi süreleri, kullanılan ilaç türleri, böbrek fonksiyonlarındaki değişiklikler, ekstrarenal yan etki gelişimi değerlendirildi. Bulgular Çalışmaya 143 hasta alındı. Bu hastaların 116'sı erkek, 27'si kadındı. Yirmi üç hastada ABH gelişti. Hiçbir hastaya böbrek biyopsisi yapılarak immün kontrol noktası inhibitörü ilişkili (ICPI) nefrotoksisite kanıtlanmamıştır. ABH gelişen hastaların %30,4'ünde kronik böbrek hastalığı (KBH), %30,4'ünde exitus gelişmiş, %39,2'si iyileşmiştir. Başlangıç nötrofil/lenfosit oranı ve trombosit/lenfosit oranı yüksek olması ve eozinofil düşük olması ile nivolumab sonrası ABH gelişimi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Nivolumab tedavisi sırasında nonsteroidal antiinflamatuar ilaç (NSAİD), proton pompa inhibitörü (PPİ) veya antibiyotik kullanımının ABH gelişimi ile ilişkisi saptanmamıştır. Ekstrarenal yan etkiler, komorbid hastalıklar ve kanser türü ile ABH gelişimi arasında ilişki saptanmamıştır. Sonuç ICPI'ler, kanser tedavisinde önemli bir yer tutmakla birlikte, nefrotoksisite gibi ciddi yan etkilere de yol açabilmektedir. Bu nedenle, nivolumab ile tedavi gören hastaların böbrek fonksiyonlarının yakından izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, nivolumab tedavisi alan kanser hastalarında tedavi sürecinde gelişen akut böbrek hasarının insidansı, klinik özellikleri ve risk faktörlerine ilişkin bulgularıyla mevcut literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler İmmünoterapi, Nivolumab, Nefrotoksisite
