Aslı TATLIPARMAK, Tuğba Kevser UZUNÇAKMAK, Deniz DEMİRCİOĞLU, Ayten Ferahbaş KESİKOĞLU, Arzu BAYKALDI, Nilsel İLTER
Türkderm-Türk Deri Hastalıkları ve Frengi Arşivi - 2026;60(2):87-94
Dermokozmetikler, yalnızca farmakolojik tedaviye yardımcı olarak değil, akne sonrası komplikasyonların yönetiminde ve tedaviye uyumun sağlanmasında da akne yönetiminin ayrılmaz bir parçası olarak kabul görmektedir. Bu modifiye Delphi temelli uzlaşı, Türkiye'de akne bakımının başlıca alanlarında dermokozmetik kullanımına yönelik, bölgesel bağlama uyarlanmış ve kanıta dayalı öneriler oluşturmayı amaçlamıştır. Dermatoloji uzmanları ile iki aşamalı bir modifiye Delphi süreci yürütülmüştür; beş alanda 53 ifade değerlendirilmiştir: dermokozmetik monoterapi, farmakolojik tedavi sırasında yardımcı kullanım, akne sonrası eritem (ASE) yönetimi, postinflamatuar hiperpigmentasyon (PIH) yönetimi, sistemik tedavi sırasında içerik kısıtlamaları. Panel, her ay >= 100 akne vulgaris hastasını gören ve tedavi eden beş dermatologdan oluşmuştur. Uzlaşı, >= %80 fikir birliği olarak tanımlanmıştır. Toplam 53 ifadenin tamamında uzlaşı sağlanmıştır. Alan 1'de uzmanlar, sodyum lauril sülfat içermeyen, pH dengeli (pH~5.5) temizleyicilerle günde iki kez yüz yıkamayı onaylamış; hafif akne için niasinamid, yeşil çay ekstresi, çinko pirrolidon karboksilik asit ve bakuchiol içeren ürünleri önermiştir. Fiziksel eksfoliyanlar ve salisilik asitli temizleyiciler önerilmemiştir. Alan 2'de, seramid/hiyalüronik asit içeren nemlendiriciler, antioksidanlar, pantenol/allantoin ve non-komedojenik güneş koruyucular farmakolojik tedavi sırasında güçlü şekilde önerilmiştir. Sistemik antibiyotik kullanımı sırasında probiyotik/prebiyotik içerikler önerilmiştir. Alan 3'te ASE için niasinamid, brimonidin, güneşten koruyucular, antioksidanlar ve vazokonstriktör ajanlar tercih edilmiştir. Alan 4'te PIH için niasinamid, C vitamini türevleri, tranexamik asit ve kombine antioksidanlar desteklenmiş; arbutin, glabridin ve madecassoside ise yetersiz kanıt nedeniyle reddedilmiştir. Alan 5'te sistemik retinoid tedavisi sırasında salisilik asit, alfa hidroksi asit/beta hidroksi asit, fiziksel peeling ajanları ve topikal retinoid/bakuchiol kombinasyonlarından kaçınılması vurgulanmıştır. Bu uzman uzlaşısı, akne tedavisinin tüm aşamalarında dermokozmetikler için bölgeye özgü bir rehber sunmaktadır. Öneriler, bariyer desteği, antiinflamatuar ve pigment modüle edici stratejilerle sistemik tedavi sırasında içerik güvenliğini vurgulamaktadır. Bu uzlaşı, dermokozmetikleri akne bakımında periferik bir tamamlayıcı unsurdan ziyade merkezi bir bileşen olarak konumlandırmakta; klinisyenlere, aknenin tüm süreci boyunca kanıta dayalı ve kişiselleştirilmiş entegrasyon için pragmatik bir yol haritası sunmaktadır.
