ŞABAN YÜKSEL, MUSTAFA K ÖZTÜRK, HÜSEYİN ÇAKSEN, BÜLENT SEMERKAN, ABDURRAHMAN COŞKUN
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi - 1999;42(1):55-64
Bu çalışmada akut bakteriyel menenjit (ABM) tanısıyla izlenen ve yaşları 45 gün ile 13 yıl (3.7±3.7 yıl) arasında değişip 36-vakada beyin-omurilik sıvısı (BOS) kültürü altın standart kabul edilerek, BOS' tan hazırlanan konsantre ve konsantre olmayan yaymaların Gram ve akridin oranj (AO) boyanma sonuçları karşılaştırıldı. Amacımız ABM' te spesifik mikrobiyal ajanın tanısında, AOLS (akridin oranj lökosit sitospin) testinin kullanılabilirliğini belirlemek ve BOS kültürüyle Gram ve AO boyama arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktı. Vakalarımızın 16'sında (% 44.4) BOS kültüründe çeşitli bakteriler üredi. Konsantre edilmemiş yaymalar sadece Gram boyasıyla, sitospin santrifüj yöntemiyle hazırlanan yaymalar ise hem Gram hem de AO' la boyandı. Yaymalarda iki veya daha fazla mikroorganizma görülmesi pozitif olarak kabul edildi. Sitospin yayma Gram ve AO boyamasında, BOS kültürü pozitif olan 16 örneğin 11 'inde (% 68.7) bakteri gözlendi. Sadece AO boyamayla dört (% 25) örnekte pozitiflik saptanırken, konsantre olmayan Gram boyamada vakaların hiçbirinde pozitiflik görülmedi. Vakaların hiçbirinde Gram boyamada görülüp AOLS' de görülemeyen pozitiflik saptanmadı. Konsantre olmayan yaymanın Gram boyamasında BOS kültürü pozitif 16 vakanın yedisinde (% 43.7) bakteri görülürken, BOS kültürü negatif 20 vakanın ise dördünde (% 20) bakteri görüldü. Sitospin santrifüj yaymanın Gram boyamasında kültür pozitif vakaların 11'inde (%68.7) bakteri görülürken, kültür negatif vakaların sadece birinde (% 5) bakteri görüldü. AO boyamada ise kültür pozitif vakaların 15'inde (% 93.7) bakteri görülürken, kültür negatif vakaların hiçbirinde bakteri görülmedi. Testlerin duyarlılık ve özgünlükleri sırasıyla konsantre olmayan Gram boyama testinde % 44.4 ve % 80, sitospin santrifüj yayma Gram boyama testinde % 68.7 ve % 95, AOLS testinde ise %93.8 ve % 100 idi. AOLS testinin her iki Gram boyama tekniğine göre daha duyarlı ve özgün, pozitif ve negatif tahmin değerlerinin daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç olarak, AOLS testinin konsantre ve konsantre olmayan Gram boyama yöntemlerine nazaran daha duyarlı ve özgün bir test olduğunu, ABM düşünülen vakalarda etken olan mikroorganizmaların erken dönemde belirlenmesinde Gram boyamaya göre daha kullanışlı olduğunu ve antimikrobiyal ilaç seçiminde klinisyenlere daha fazla yardımcı olacağı vurgulanmıştır.
