ŞADAN HACISALİHOĞLU, AHMET ALVER, MURAT TOPBAŞ, SÜLEYMAN CANER KARAHAN, ABDURRAHMAN AVAR ÖZDEMİR, FATMA MÜJGAN SÖNMEZ
Atlas Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;5(14):195-203
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız; bakteriyel menenjitli hastalarda serum c-reaktif protein ile beyin omurilik sıvısı ve kan nöron spesifik enolaz düzeylerinin ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Eylül 2000 ile Eylül 2001 tarihleri arasında akut bakteriyel menenjit tanısı konarak tedavi edilen 22 hastada gerçekleştirildi. Menenjit tanısı, öykü, klinik ve beyin omurilik sıvısı bulguları ile konuldu. Hastalara başlangıç, 1. ve 7. günlerde ve düzelme olup olmamasına göre 15 ve 21. günlerde lomber ponksiyon yapıldı. Alınan beyin omurilik sıvısı örneklerinden hücre sayımı, kültür, Wright ve Giemsa boyaması, protein, şeker ve nöron spesifik enolaz düzeyleri çalışıldı. Aynı dönemlerde serumdan C-reaktif protein ve nöron spesifik enolaz düzeyleri de ölçüldü. Belirtilen dönemlerde tüm hastalara klinik skorlama yapıldı. Bulgular: Çalışmadaki çocukların ortalama yaşı 71+/-11 aydı ve %59 erkekti. Tüm hastalarda ateş mevcut olup, en sık ek bulgular kusma (%77) ve nöbet (%27) idi. Takipte beyin omurilik sıvısı protein ve lökosit sayıları anlamlı şekilde azalırken, glikoz düzeyleri arttı (p=0,002; p=0,025; p=0,06). C-reaktif protein düzeyleri azalırken (p=0,012) 7. günde koma skorları anlamlı olarak yükseldi (p=0,046). Başlangıç beyin omurilik sıvısı nöron spesifik enolaz düzeyi 6,08+/-5,8 mug/L olup 7. günde anlamlı düşüş gösterdi (p=0,039); serum nöron spesifik enolazda ise azalma olmakla birlikte istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı (p=0,050). Başlangıçta beyin omurilik sıvısı nöron spesifik enolaz ile serum C-reaktif protein arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0,45, p=0,039), ancak 7. günde anlamlı korelasyon bulunmadı (r=0,11, p=0,068). Sonuç: Beyin omurilik sıvısı ve serum nöron spesifik enolaz düzeyleri bakteriyel menenjitli hastalarda nöronal hasarla birlikte değişmektedir ancak tedavi süresinin uzunluğu ve komplikasyon gelişimi ile nöron spesifik enolaz düzeyleri arasında bir ilişki saptanamamıştır.
