AKUT BÖBREK ENFARKTÜSÜ OLAN HASTALARDA BÖBREK PROGNOSTİK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ: 10 YILLIK RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

Hatice ŞAHİN, Emre YAŞAR, Fatma Ayerden EBİNÇ, Gülay Ulusal OKYAY, Fatma Rukiye UYSAL, Gülşen Akçay ÇIĞŞAR, Bedriye Müge SÖNMEZ, Mehmet Deniz AYLI

Hitit Medical Journal - 2026;8(3):533-546

Etlik City Hospital, Department of Nephrology, Ankara, Turkiye

 

Amaç: Akut renal enfarktüs (RE), nadir görülen, etiyolojisi heterojen olan ve böbreklerde önemli sekellere yol açabilen bir durumdur. Bu çalışma, akut RE tanılı hastaların klinik, laboratuvar, radyolojik ve tedaviye ilişkin özelliklerini değerlendirmeyi; ayrıca başvuru sırasındaki akut böbrek hasarı (ABH) ve bir yıl sonunda kronik böbrek hastalığı (KBH) gelişimi ile ilişkili risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, Ankara, Türkiye'deki iki üçüncü basamak sağlık merkezinde radyolojik olarak doğrulanmış akut RE tanısı alan hastalar dahil edildi: Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi (1 Ocak 2015 - 1 Eylül 2022) ve Ankara Etlik Şehir Hastanesi (1 Ekim 2022 - 28 Şubat 2025). Başvuru sırasında ABH varlığının bağımsız belirleyicilerini saptamak amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi gerçekleştirildi. KBH olaylarının sınırlı sayıda olması nedeniyle bir yıllık takipte KBH ile ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla Firth penalized lojistik regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Toplam 57 hasta çalışmaya dâhil edildi; hastaların %56.1'i erkek olup ortalama yaş 54.7 +/- 13.8 yıl idi. ABH 29 hastada (%50.9) saptanırken, 1 yıllık takipte KBH 13 hastada (%22.8) gözlendi. Lojistik regresyon analizinde, ileri yaş başvuru sırasında ABH ile ilişkili idi (OR=1.058; %95 CI 1.002 - 1.100; p=0.043) ve başvuru sırasındaki ABH, çok değişkenli analizde 1 yıllık takipte KBH ile bağımsız olarak ilişkisini sürdürdü (penalized OR=0.33, 95% CI 1.68 - 63.28; p=0.012). Sonuç: Başvuruda ABH olan RE hastalarında 1 yıl sonunda KBH gelişme riski daha yüksekti. İleri yaş, başvuru esnasında ABH varlığı ile ilişkiliydi. Özellikle ABH gelişen hastalarda taburculuk sonrası böbrek fonksiyonlarının izlenmesi gerekli olabilir.