Hasan Hüseyin GÖKPINAR, Ömer ÖZYÜMLÜ, Aysun ÖZLÜ, Fatıma YAMAN, Merve AKDENİZ LEBLEBİCİER
Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;31(2):282-293
Amaç: Önceki çalışmalar, coronavirus disease 2019 (COVID-19) hastalarında yorgunluk ile stres, depresyon ve anksiyete gibi nöropsikiyatrik belirtiler arasındaki ilişkiye odaklanmıştır. Ancak akut COVID-19 hastalarında yorgunluk ile denge, düşme riski ve fiziksel performans gibi objektif ve ölçülebilir nöromüsküler parametreler arasındaki ilişkiye dair kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle bu gözlemsel çalışmada, akut COVID-19 hastalarında yorgunluk ile nöromüsküler fonksiyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: Pandemi servislerinde yatan, yaşları 50-70 yıl arasında olan, Polymerase chain reaction (PCR) ve toraks bilgisayarlı tomografi (BT) bulguları pozitif 116 COVID-19 hastasından 98'i çalışmaya katılmaya gönüllü olmuştur. Dahil edilme kriterlerini karşılayan 74 hasta çalışmayı tamamlamıştır. Birbirlerinin değerlendirmelerinden habersiz (körlenmiş) iki araştırmacı değerlendirmeleri gerçekleştirmiştir. Araştırmacılardan biri hastaların demografik verilerini, Vizüel Analog Skala (VAS) ve Yorgunluk Şiddet Skalası (FSS) skorlarını kaydederken, diğer araştırmacı aynı sırayla objektif saha testlerini uygulamıştır. Bu testler Beş Kez Otur-Kalk Testi (5xSTS), Zamanlı Kalk-Yürü Testi (TUG), Tandem Duruş Testi (TST) ve Tek Ayak Üzerinde Duruş Testini (SLST) içermektedir. Bulgular: FSS skorlarına göre Grup 1 (yorgunluk yok) FSS skoru <4 olan 55 hastadan, Grup 2 (yorgunluk var) ise FSS skoru >=4 olan 19 hastadan oluşmuştur. Gruplar arasında demografik ve klinik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Statik denge testleri olan TST ve SLST açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken, Grup 2'de 5xSTS ve TUG test performanslarının klinik ve istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kötü olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Akut COVID-19 hastalarında yorgunluk; dinamik denge, mobilite ve fiziksel performans bozukluğu ile ilişkili bulunmuş, ancak statik denge ile ilişkili bulunmamıştır. 5xSTS ve TUG gibi objektif performansa dayalı testler, COVID-19 dahil sistemik viral enfeksiyonların erken dönemlerinde yorgunluğa bağlı fonksiyonel etkilenmenin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
