Demet Gür Vural, Safa Toy, Yeliz Tanrıverdi Çaycı, Canberk Çınar, Kemal Bilgin, Asuman Birinci
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2025;9(3):184-189
Özet Amaç Tüm dünyada etkili olan viral gastroenteritlerin başlıca nedenleri, adenovirüs ve rotavirüstür. Bu etkenler önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) pandemisinin ortaya çıkmasıyla pandemi yönetimine yönelik tedbirler, Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) dışındaki viral ajanların da sıklığını etkilemiştir. Bu çalışmada, pandemi öncesi ve pandemi döneminde akut gastroenterit ön tanılı hastaların gaita örneklerinde adenovirüs ve rotavirüs antijenlerinin sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Mart 2018 - Mart 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarına adenovirüs ve rotavirüs antijenleri aranması amacıyla gönderilen gaita örnekleri çalışmaya dahil edilmiştir. Gönderilen örneklerde adenovirüs ve rotavirüs antijeni varlığı kalitatif immünokromotografi k yöntem ile çalışan Simple/Stick Rota Adeno (Operon, İspanya) kiti kullanılarak araştırılmıştır. Türkiye' de ilk COVID-19 olgusu 11 Mart 2020 tarihinde bildirildiği için 1 Mart 2018 - 11 Mart 2020 tarihleri arasında gelen örnekler pandemi öncesi, 11 Mart 2020 - 31 Mart 2022 tarihleri arasında gelen örnekler ise pandemi dönemi örnekleri olarak değerlendirilmiştir. Bulgular Bu çalışmada hızlı antijen testi uygulanan 10.328 örneğin 668'inde en az bir viral etken saptanmıştır. Örneklerin 179'unda (%1,73) hem adenovirüs hem de rotavirüs antijeni pozitifliği saptanmıştır. Adenovirüs antijeni varlığı sonuçları incelendiğinde pandemi öncesi dönemde 2908 gaita örneğinin 147'sinde (%5,05), pandemi döneminde ise 2256 gaita örneğinin 133'ünde (%5,89) adenovirüs pozitifliği tespit edilmiştir (p=0,186). Rotavirüs antijeni varlığı değerlendirildiğinde pandemi öncesi dönemde 2908 gaita örneğinin 242'sinde (%8,32), pandemi dönemi örneklerinde ise; 2256 örneğin 146'sında (%6,47) rotavirüs pozitifliği belirlenmiştir (p=0,012). Sonuç Bu çalışmanın sonunda, pandemi döneminde adenovirüs antijen pozitifliğinde pandemi öncesine göre hafif bir artış gözlenmiştir; rotavirüs antijen pozitifliğinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir azalma (p<0.05) saptanmıştır. COVID-19 pandemisinin ortaya çıkmasıyla uygulanan sosyal izolasyon önlemleri ve toplumsal davranışlarda yaşanan değişikliklerin bu sonucu doğurduğu düşünülmüştür.
