AZİZE ŞENER, NAZLI GÜL ALTINDİŞ, ÖZGE DOĞAN
Clinical and Experimental Health Sciences - 2015;5(4):239-246
Amaç: Diyabette, trombositlerin aktivasyona ve trombus oluşumuna eğilimi artmaktadır. Nitrik oksit (NO), özellikle trombositten zengin trombuslara yeni trombositlerin katılmasını sınırlandırarak trombosit fonksiyonlarında önemli rol oynar. Ancak, NO hücrelerde oksidatif/nitrozatif stresi artırarak zararlı etki de gösterebilir. Bu çalışmada, istirahat halinde ve kollajenle uyarılmış trombositlerde akut yüksek glikozun trombosit agregasyonuna, oksidatif stres parametrelerine ve NO biyoyararlanımına etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, kuersetin (süperoksit anyon süpürücüsü) kullanılarak yüksek glikozun NO biyoyararlanımı üzerindeki etkilerinde süperoksit üretiminin rolü incelenmiştir. Yöntemler: Yıkanmış trombositler 5 mM D-glukoz (fizyolojik konsantrasyon, n:7) veya 25 mM D-glukoz (patofizyolojik konsantrasyon, n:7) veya kuersetin (10 μM) + 25 mM D-glukoz (n:7) ile 1 saat inkübe edildi. İnkübasyon sonrası, trombositlerde süperoksit üretimi, lipid peroksidasyonu (LPO), NO, nitrotirozin (NT) düzeyleri ve ilerlemiş glikasyon son ürünleri (AGE) ölçüldü. Ayrıca trombosit agregasyonu da incelendi. Bulgular: Dinlenme halinde ve kollajenle aktive trombositlerin yüksek glukoz ile inkübasyonu LPO, NT ve AGE düzeylerinde 5mM glukoz konsantrasyonuna göre istatistiksel olarak anlamlı artışlara neden oldu (p<0.05). Yüksek glukoz kollajenle aktive trombositlerde trombosit agregasyonunu, süperoksit oluşumunu ve NO düzeylerini anlamlı olarak artırdı (p<0.05). Yüksek glukoz ile inkübe edilen trombositlerde, kuersetin anlamlı olarak NO üretiminin ve NO biyoyararlanımının artmasına neden olurken oksidatif stresi baskıladı (p<0.05). Sonuç: Yüksek glukoz istirahat halinde ve özellikle kollajen ile aktive trombositlerde oksidatif stresi arttırır ve NO biyoyararlanımını azaltır. Yüksek glukoz aracılı süperoksit üretiminin bu etkiler üzerinde rolü olabilir. Bulgularımız, diyabette trombosit-ilişkili komplikasyonların önlenmesinde kuersetinin yararlı etkisi olabileceğini göstermektedir.
