Ibrahim ALTUNDAG, Fatih SORGUN, Metin ONER, Alperen SAHIN, Kaan YUSUFOGLU, Sinem DOGRUYOL, Burcu Genc YAVUZ, Mustafa Ahmet AFACAN, Sahin COLAK
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(1):87-96
Amaç: Akut iskemik inmede (Aİİ) klinik seyir ve sonlanımın öngörülmesi, çok sayıda klinik ve laboratuvar değişkeni nedeniyle karmaşıktır. Modifiye National Institutes of Health İnme Skalası (mNIHSS), nörolojik şiddetin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yaş, nabız, üre, albümin (APUA) skoru ise farklı akut klinik tablolarda mortaliteyi öngörmede başarılı bulunmuştur. Bu çalışmada, Aİİ hastalarında hastane içi mortalite ve kötü fonksiyonel sonlanımı öngörmede mNIHSS ve APUA skorlarının performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu retrospektif kohort çalışma, Ocak 2020-Ocak 2025 tarihleri arasında Aİİ ile başvuran yetişkin hastaları içermiştir. Başvuru anında mNIHSS ve APUA skorları hesaplanmıştır. Sonlanım ölçütleri hastane içi mortalite ve taburculukta modifiye Rankin Skalası skorunun 3-6 olması ile tanımlanan kötü fonksiyonel sonlanım idi. Tanısal performans alıcı işletim karakteristiği eğrisi analizi ile değerlendirildi ve eğri altındaki alanlar (AUC) DeLong testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 491 hastanın 21'inde (%4,3) hastane içi mortalite gelişirken, 66 hastada (%13,4) kötü fonksiyonel sonlanım saptandı. Her iki skor mortaliteyi öngörmede etkili bulundu (AUC: mNIHSS 0,752; APUA 0,791; p=0,150). Optimal eşik değerlerde (mNIHSS >=6, APUA >=4) %61,9 duyarlılık ve %91'in üzerinde özgüllük sağlandı. Kötü fonksiyonel sonlanım öngörüsünde mNIHSS anlamlı derecede üstün bulundu (AUC: 0,822 vs 0,689; p=0,007) ve daha yüksek duyarlılık gösterdi (%68,7 vs %35,8). Başvuru mNIHSS ile taburculuk mRS arasında güçlü bir korelasyon saptandı (p<0,001). Sonuçlar: Bu çalışma, APUA skorunun Aİİ hastalarındaki prognostik değerini inceleyen ilk çalışmadır. Bulgularımız, mNIHSS ve APUA skorlarının hastane içi mortalitenin öngörülmesinde etkili olduğunu; ancak kötü fonksiyonel sonlanımın öngörülmesinde mNIHSS'nin belirgin üstünlük sağladığını göstermektedir. Bu tamamlayıcı skorların birlikte kullanımı, akut iskemik inme hastalarında risk sınıflamasını güçlendirerek klinik karar verme süreçlerine katkı sağlayabilir.
