Ömer Karaca, Emine Zengin, Sema Aylan Gelen, Nazan Sarper
Kocaeli Medical Journal - 2025;14(3):189-196
Giriş: Bu çalışmanın amacı akut lenfoblastik lösemili (ALL) hastalarında ve hayatta kalanlarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesini (HRQoL) değerlendirmektir. Yöntem: Bu çalışma, Temmuz 2013 -Kasım 2017 tarihlerinde ALL hastalarının poliklinik muayeneleri sırasında gerçekleştirildi. Nüksler çalışmaya alınmadı. Yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde hastalarla ebeveynlerde yaşa göre Ç ocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (PedsQL 4.0); 18 yaşından büyüklerdeyse SF36v2 Sağlık Durumu Ölçeği uygulandı. Her bir katılımcının yalnızca bir kez dahil edildiği kesitsel analizlere ek olarak, HR QoL değerlendirmelerini iki farklı tedavi zaman noktasın da tamamlayan 33 hastada, birey içi (longitudinal) karşılaştırmalar yapıldı. Yüksek puanlar iyi yaşam kalitesini gösteriyordu . İdame tedavisindekiler grup I, idame tedavisinin ilk 5 yılında olanlar grup II, idame tedavisi biteli 5 yıldan fazla olanlar grup III olarak değerlendirildi. Bulgular : Dahil edilen hasta sayısı 111'di. 33 hasta farklı zamanlarda iki kez çalışmaya katıldılar ve farklı gruplarda değerlendirildi ler. Yaş ortalaması grup I, II ve III'te sırasıyla 6,81+/-5,00, 8,73+/-5,05 ve 14,73+/-4,50 yıldı . Farklı yaş gruplarındaki (5 -7 yaş ve 13 -18 yaş) PedsQL4.0 toplam puanları sağlıklı Türk toplumuyla karşılaştırıldığında benzerdi (74,63'e 70,5 ve 76,95'e 79,94). Ancak ebeveynlerin puanları sağlıklı yetişkin ve ha sta puanlarından daha düşüktü (65,35'e 80 ,86 ve 62,43'e 82,5). Grup I, II ve III' teki hastalar ve ebeveynler için her alt ölçeğe ait PedsQL4.0 puanları karşılaştırıl dığında istatistiksel bir fark bulunamadı. Hastaların kadın ve erkek cinsiyetine göre SF36v2 skorları Türk sağlıklı popülasyondan farklı değildi; ancak erkeklerin ruh sağlığı sağlıklı popülasyona göre daha düşük (54,79'a 71); kadınların fiziksel fonksiyonları sağlıklı popülasyona göre daha yüksekti (95'e 80, 6). Risk gruplarına bakıldığında yaşam kalitesi skorlarında anlamlı fark sapt anmadı. Anne ve babalar ile hastalar karşılaştırıldığındaysa standart ile yüksek risk grubunda fark saptanmazken; orta riskte ebeveynlerin sosyalle okul işlevleri hastalara göre düşük bulundu. Sonuç: Bu çalışmada, hastaların yaşam kalitelerinin ebeveynleri nin algıladığı kadar düşük olmadığı ve idame tedavisi alanlar ile ilk remisyonda hayatta kalanların oldukça iyi yaşam kalitesi skorlarına sahip oldukları gösterilmiştir. Tedavi sırasında ve sonrasında ebeveynlerin psikolojik ve sosyal destek almasının yara rlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: akut lenfoblastik lösemi, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, PedsQL 4.0, SF -36 v2
