Rifat BOZKUS, Canan AKKUS, Melis GOKGOZ
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası - 2026;79(1):21-31
Amaç: Akut pankreatit (AP), değişken klinik sonuçlara sahip zorlu bir hastalık olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, AP hastalarında hastalık şiddetini ve yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışını öngörmede C-reaktif protein (CRP)/albümin oranı ile Prognostik Nütrisyonel İndeks'in (PNI) prognostik değerini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel çalışma, Ankara Etlik Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde AP tanısı almış 444 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Hastalığın şiddeti, Revize Edilmiş Atlanta Sınıflaması kullanılarak sınıflandırıldı. CRP/albümin oranı ve PNI, laboratuvar verilerinden hesaplandı. Tahmini performanslarını belirlemek için alıcı çalışma karakteristiği (ROC) eğrisi analizi yapıldı. Bulgular: Toplam 444 hastanın 340'ı (%76,6) hafif AP, 104'ü (%23,4) orta-ağır AP grubundaydı. Orta-ağır grupta CRP/albümin oranı anlamlı olarak daha yüksek (p < 0,001) ve PNI skorları anlamlı olarak daha düşüktü (p < 0,001). YBÜ'ye kabul edilen hastalarda da CRP/albümin oranı yüksek (p < 0,001) ve PNI düşük (p < 0,001) bulundu. ROC analizi, CRP/albümin oranının (AUC = 0,698) ve PNI'nın (AUC = 0,806) hastalık şiddetini öngörebildiğini ve optimal kesim değerlerinin sırasıyla 13,43 ve 40,17 olduğunu gösterdi. YBÜ yatışı için PNI, CRP/albümin oranına (AUC = 0,705) kıyasla daha güçlü prediktif yeteneğe sahipti (AUC = 0,904). Sonuç: CRP/albümin oranı ve PNI, akut pankreatitte erken risk sınıflandırması için erişilebilir ve düşük maliyetli biyo-belirteçlerdir. Her iki parametre de hastalık şiddeti ve YBÜ gereksinimi açısından güçlü prediktif değer göstermiş; PNI, yoğun bakım ihtiyacını belirlemede daha üstün doğruluk sağlamıştır. Bu indeksler, özellikle kaynakların kısıtlı olduğu ortamlarda klinik kararın doğruluğunu destekleyebilir.
