MERVE ÇATAK, SEYİT İBRAHİM AKDAĞ
Chronicles of Precision Medical Researchers - 2025;6(2):36-40
Giriş: Akut pankreatit, hafif ve kendiliğinden iyileşen ataklardan, uzun süreli hastane yatışı gerektiren şiddetli tablolara kadar değişen klinik seyir gösteren yaygın bir inflamatuar hastalıktır. Şiddetli hastalık gelişme riski taşıyan hastaların erken dönemde tanınması, prognozun iyileştirilmesi açısından büyük önem taşır. Bu çalışmada, rutin inflamasyon belirteçlerinden C-reaktif protein (CRP), ortalama trombosit hacmi (MPV), eritrosit dağılım genişliği (RDW) ve albümin düzeylerinin, akut pankreatitli hastalardaki hastanede yatış süresi ile ilişkisi değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, 2008–2013 yılları arasında akut pankreatit tanısı almış 164 hasta dahil edildi. Hastaların demografik ve laboratuvar verileri, Ranson skorları ve hastanede yatış süreleri kaydedildi. Hastalar hastalık şiddetine göre (Ranson skoru <3 veya ≥3) ve etiyolojiye göre (biliyer veya non-biliyer) sınıflandırıldı. Laboratuvar kesim değerleri literatür verilerine göre belirlendi. İstatistiksel analizlerde t-testi, Mann–Whitney U, ki-kare ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. Bulgular: Çalışma grubunun ortalama yaşı 58,4±17,2 yıl olup, hastaların %65,2’si kadındı. En sık etiyoloji biliyer nedenli (%68,3) idi. Hastaların %23,2’sinde ciddi hastalık (Ranson skoru ≥3) saptandı ve bu grup anlamlı derecede yüksek CRP düzeyleri ve daha uzun hastanede yatış süresi ile ilişkiliydi (p<0,05). CRP >150 mg/L veya MPV ≥7,5 fL olan hastalarda yatış süresi anlamlı şekilde daha uzundu. Spearman analizi, CRP ile yatış süresi arasında orta düzeyde pozitif korelasyon gösterdi (r=0,458, p<0,001). RDW ve albümin düzeylerinin yatış süresi ile anlamlı bir ilişkisi bulunmadı. Sonuç: İncelenen belirteçler arasında CRP, akut pankreatitte uzamış hastane yatış süresinin en güvenilir öngörücüsü olarak saptandı. MPV, kullanılan kesim değerine bağlı olarak sınırlı prognostik bilgi sağlayabilir. RDW ve albümin ise bu açıdan yararlı belirteçler olarak değerlendirilmedi. Bulgular, CRP’nin akut pankreatitte erken risk sınıflandırması için basit ve erişilebilir bir gösterge olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.
