QATADA OMAR MOHAMMAD ALDABBAS, OZLEM KOKSAL, MELİH YÜKSEL, ENAD KENAN, VAHİDE ASLIHAN DURAK, GÖKSEL AYDOĞAN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(2):285-290
Çalışmanın amacı acil serviste böbrek yetmezliğine ek olarak hiperkalemi tespit edilen hastalarda kalsiyum, potasyum düzeyinin ve kalsiyum/potasyum oranının EKG değişiklikleri ile ilişkisini araştırmaktır. Kesitsel tipte olan bu çalışma, 1 Kasım 2022 – 31 Ekim 2023 tarihleri arasında bir üniversite hastanesi ve eğitim araştırma hastanesi acil servislerinde böbrek yetmezliği tanısına ek olarak hiperkalemi (>5,5 mEq/L) saptanan olguların dosyalarının retrospektif olarak değerlendirilmesi ile gerçekleştirilmiştir. Olguların %55,4’ü erkekti ve yaş ortalaması 68,31 ± 13,56 yıldı. Olguların %69,5’inin EKG’sinde en az bir patolojik değişiklik saptandı. En sık saptanan patolojik değişiklikler atrial fibrilasyon (%22,0) ve sivri T dalgasıydı (%20,3). Olguların %52,5’ine hemodiyaliz uygulandığı, %23,2’si YBÜ’ye yatırıldığı ve %15,8’inin hastane başvurusu sonrasındaki 30 gün içinde exitus olduğu saptandı. T dalgası inversiyonu saptananlarda potasyum düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü (6,42±0,77 vs 6,03±0,71, p=0,018). EKG’de herhangi bir patoloji saptananlarda kalsiyum (8,69±0,87 vs 8,36±0,85, p=0,037) ve kalsiyum/potasyum oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (1,39±0,19 vs 1,32±0,2, p=0,036). Sivri T dalgası saptananlarda kalsiyum/ potasyum oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü (1,36±0,2 vs 1,27±0,2, p=0,016). Hastanede veya 30 gün içinde ölen olguların kalsiyum/ potasyum düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük, potasyum düzeyi ise daha yüksekti (p<0,05). Sonuç olarak, acil servise böbrek yetmezliği tanısına ek olarak hiperkalemi ile başvuran olgularda EKG’de patoloji saptanma durumu daha düşük kalsiyum düzeyi ve kalsiyum/potasyum oranı ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca ilk 30 gün içinde mortalite, potasyum düzeyinin artışı ve kalsiyum/potasyum oranının azalışı ile ilişkili bulunmuştur. Rutin pratikte akut ya da kronik böbrek yetmezliğine ek olarak hiperkalemi saptanan olgularda kliniğe kardiyak sorunların eşlik edebileceği akılda tutulmalıdır.
