Güney Berksu Duman, Murat Tozlu
European Journal of Research in Dentistry - 2026;10(1):13-23
Amaç: Bu çalışmanın amacı, diş hareketini kolaylaştırmak ve tutuculuğu artırmak amacıyla şeffaf plak tedavisinde kullanılan ataşmanlar için farklı söküm (debonding) protokollerini değerlendirmek ve karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada toplam 60 adet çekilmiş insan dişi kullanılmıştır. Başlangıç değerlerini (T0) belirlemek amacıyla örneklerin ilk yüzey pürüzlülük parametreleri (Ra, Rz) bir kontakt profilometre kullanılarak ölçülmüştür. Örnekler; iki yüksek hız konfigürasyonu (Fast_8, Fast_18) ve iki farklı tipte 8 bıçaklı frezin kullanıldığı bir düşük hız grubundan (Slow_8) oluşan üç deney grubuna rastgele atanmıştır. RA frezler 8 bıçaklı konfigürasyona sahipken, FG frezler hem 8 bıçaklı hem de 18 bıçaklı varyantları içermektedir. Yapıştırma işlemi öncesinde dişler bir ark üzerinde dizilerek taranmış, ardından ataşman şablonları tasarlanmış ve kompozit ataşmanlar yapıştırılmıştır. Belirlenen frezlerle söküm işlemi gerçekleştirildikten sonra son yüzey pürüzlülüğü yeniden ölçülmüştür. Gruplar arasındaki farkları değerlendirmek için yapılan istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi %5 (p < 0,05) olarak belirlenmiştir. Bulgular: Tüm gruplarda adeziv temizliği sonrası Ra ve Rz değerlerinde anlamlı artış gözlendi (p < 0,001). Her iki parametre için de güçlü "önce-sonra" etkileri saptandı. Protokol ve yüzey değişimleri arasında anlamlı bir etkileşim bulundu. Fast_8 protokolü en yüksek pürüzlülük artışına neden olurken (DeltaRa=0,655 µm; DeltaRz=3,492 µm), Slow_8 (p < 0,001) ve Fast_18'den anlamlı derecede yüksek değerler sergiledi. Fast_18 orta düzeyde etkiler gösterirken, en düşük değişimler Slow_8 grubunda (DeltaRa=0,194 µm; DeltaRz=1,457 µm) görüldü. Sonuç: Adeziv temizleme protokolleri mine bütünlüğünü önemli ölçüde etkilemektedir. Düşük hızlı sistemler veya daha yüksek bıçak sayısına sahip (18 bıçaklı) yüksek hızlı frezler, 8 bıçaklı yüksek hızlı protokollere kıyasla ataşman sökümü sırasında mine hasarını minimize etmektedir.
