ASLI EKİNCİ, OKAN EKİNCİ, HAKAN TÜRKÇARPAR, HALUK ÖZBAY
Nöropsikiyatri Arşivi - 2012;49(4):286-293
Amaç: Duygusal şemaların bilişsel-davranışcı terapi (BDT) sürecinde terapotik değişime direncle yakın ilişkili olduğu one sürülmüş ve ozellikle anksiyete bozukluklarında işlevsel olmayan duygusal şemaların terapiye direncteki rolü vurgulanmıştır. Bu bağlamda terapi sürecinde değişime direnç gösterdiği iyi bilinen alkol bağımlısı olguların işlevsel olmayan emosyonel şemalarının açığa çıkarılması önemli olabilir. Dolayısı ile bu çalışmada, alkol bağımlılığı tanısı alan hastalarda işlevsel olmayan emosyonel şemaları saptamayı ve bazı klinik özelliklerle şemalar arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçladık. Yöntem: Bu çalışmaya 2005-2009 yılları arasında DSM-IV’e göre alkol bağımlılığı tanısı almış ve yoksunluk tedavisi için yatırılmış 60 hasta ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyleri ile uyumlu 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. İki gruba disfonksiyonel şema aktivasyonlarını belirlemek için Leahy Emosyonel Şema Ölçeği, Alkol İsteği İle İlgili İnançlar Ölçeği, relaps riskini belirlemek için Relaps Öngörme Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Envanteri uygulandı. Bulgular: Alkol bağımlısı olguların “Suçluluk”, “Ruminasyon”, “Suçlama”, “Duygulara Yalın Bakış” ve “Süreklilik” emosyonel alt şema puanlarından anlamlı olarak daha yüksek puan aldıkları bulundu . Diğer yandan “Anlaşılırlık”, “Uzlaşı”, “Kontrol Edilemezlik” ve “Duyguları Kabullenme” emosyonel alt şema puanlarından ise anlamlı olarak kontrol grubundan daha düşük puan aldıkları saptandı. Alkol inanç ölçeği puanlarının anlaşılırlık, suçluluk ve suçlama ile anlamlı ilişkili olduğu bulundu. Ayrıca bazı emosyonel şema alanlarının depresyon, anksiyete düzeyleri ve relaps olasılığı ölçek skorları ile anlamlı ilişkileri olduğu bulundu. Sonuç: Çalışmamız alkol bağımlısı bireylerin sağlıklı bireylerden farklı bazı uyum bozucu duygusal şema alanlarına sahip olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca alkol bağımlısı bireylerde bazı emosyonel şema alanlarının alkol ile ilgili inançlarla, depresyon, anksiyete düzeyleri ve relaps olasılığı ölçek skorları ile ilişkili olması dikkate değer görünmektedir. Bu alanda yapılacak geniş örneklemli, ileriye dönük ve tedavi odaklı çalışmalar alkol bağımlılığının etyolojisi ve tedavisine anlamlı katkılar sağlayabilir. (Nöropsikiyatri Arşivi 2012; 49: 286-293)
