ALKOL VE MADDE ETKİSİ ALTINDA ARAÇ KULLANIMI İLE İLİŞKİLİ PSİKOLOJİK FAKTÖRLER

ERSİN BUDAK, İBRAHİM TAYMUR

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2015;7(3):333-347

Şevket Yılmaz Eğitim Araştırma Hastanesi, Bursa

 

Alkol ve madde etkisi altında araç kullanımı, dünyada birçok insanın hayatını kaybetmesine neden olan önemli bir trafik sorunudur. Alkol ve madde etkisi altında sürücülerde sürüş açısından önemli olan birçok özellik olumsuz etkilenmekte ve bu nedenle sürücülerde bozulmuş sürücü davranışı ortaya çıkmaktadır. Bozulmuş sürücü davranışını engellemek için belirlenen en etkili mücadele yollarından birinin ise trafikte sürücülere alkol ve madde kullanımına ilişkin getirilen kısıtlamalar ve yasal düzenlemeler olduğu kabul edilmektedir. Buna rağmen literatürde, bazı sürücülerde riskli bir trafik davranışı olan bozulmuş sürücü davranışının devam ettiği; bu sürücülerde kişilik (risk alma, heyecan arayışı, özdenetim), psikopatolojik (madde bağımlılığı, kişilik bozuklukları, duygu durum bozuklukları, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, öfke ve saldırganlık) ve nöropsikolojik birçok özelliğin bozulmuş sürüşle ilişki ve etkisinin olduğu değerlendirilmiştir. Bu yazıda alkol ve madde etkisi altında araç kullanımına ilişkin yapılan psikolo-jik, psikopatolojik ve nöropsikolojik çalışmalar incelenmiştir.