Emine Ünal, Özlem Doğan, Nurkan Aksoy, Gülsüm Öztürk Emiral
Journal of Social and Analytical Health - 2026;6(1):4-11
Amaç: Alopesi areata, saç foliküllerini etkileyen immünolojik temelli ve skar bırakmayan saç kaybıdır. Toplumda yaygın görülür, her yaş grubundan kadın ve erkekleri etkiler. Stres hem hastalığı başlatıcı hem de hastalık şiddetini belirleyicidir. Alopesi areata tedavisinde topikal A vitamini türevleri (tretinoin- adapalene) kullanılmaktadır. Topikal A vitaminlerinin hastalık sağaltımında iyileştirici etkisinden yola çıkarak biz de çalışmamızda alopesi areata etyopatogenezinde kanda A vitamininin rolünün olup olmadığını araştırdık.Gereç ve Yöntem: Alopesi areata grubuna 34 hasta, kontrol grubuna 38 hasta alındı. Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş hasta onamı alındı. Alopesi areata grubunun demografik özellikleri, hastalık şiddeti ve tutulum alanları kaydedildi. Hastalık şiddeti Olsen/Canfield kriterlerine göre yapıldı. Kontrol grubu polikliniğe kozmetik danışmanlık almak için gelen herhangi kronik hastalığı ve deri hastalığı olmayan hasta ve hasta yakınları arasından seçildi. Her iki grupta kan serum örneklerinden A vitamini çalışıldı. Her iki grupta stres düzeyi 0 ila 10 arası vizuel analog skala (VAS) ile ölçeklendirildi. Çalışma etik kurul onayı alındı. İstatistiksel analizlerde anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.Bulgular: Hasta grubunun hepsinde hafif şiddette tutulum vardı. Dört hastada nevüs flammeus (%11.8) izlendi. Tırnak tutulumu 7 (%20.6) hastada saptandı. 1 hastada atopi eşlik etmekteydi. Hastaların 4 'ünde (%11.8) hipotiroidi öyküsü vardı. Her iki grubun yaş (p=0.050) ve cinsiyet (p=0,157) dağılımları benzerdi. Alopesi areata grubunda A vitamini ortalama değeri 8.58 mcg/dl (SD +/- 0.9) ortanca değeri 8.73 mcg/dl (7.95-9.12) saptandı. Kontrol grubunda ise ortalama değeri 8.87 mcg/dl (SD +/- 1.36) ortanca değeri 9.18 mcg/dl (8.21-9.81) bulundu. Alopesi areata grubunda A vitamini ortalama ve ortanca değerleri kontrol grubuna göre düşük olsa da fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (z= 1.895; p=0.058). Her iki grup arasında stres düzeyi incelendiğinde alopesi areata grubunda VAS 4.82 iken kontrol grubunda VAS 2 idi. Stres düzeyi hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksekti (z=4.929; p=0.000).Sonuç: Alopesi areata grubunda serum A vitamini seviyeleri kontrol grubuna göre daha düşük olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi. Çalışmamızda tüm hastalar hafif şiddette idi. Hastaların tümünün hafif şiddette olması nedeniyle sonuçlar istatistiksel anlamlı bulunmamış olabilir. Alopesi areata ve A vitamini ilişkisinin şiddetli tutulum olan hastaları da içeren geniş serili çalışmalar ile tekrar ele alınmasını konunun aydınlatılabilmesi için önermekteyiz.
