Sevgi n YOSMAOĞLU, Yasin DEMİR, Koray AYDEMİR, Fatma Gül YAZICIOĞLU
Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;10(3):51-59
Düşmeler, alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde yaygındır ve sıklıkla fiziksel yaralanmalara ve düşme korkusuna yol açar. Bu korku, günlük aktivite düzeyinde, sosyal katılımda ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olabilir. Bu nedenle denge değerlendirmesi, yalnızca fiziksel performansı değil; psikolojik faktörleri, motivasyonu ve özgüveni de dikkate almalıdır, çünkü bunlar dengeyi ve protez kullanımını etkiler. Aktiviteye Özgü Denge Güveni (ABC) Ölçeği, düşme korkusunu değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş 16 maddelik bir öz-yeterlilik ölçüm aracıdır. Alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde ABC Ölçeği'nin Türkçe çevirisinin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek. Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. ABC Ölçeği, uzuv kaybı olan 80 bireye iki kez uygulanmış olup testler arasında bir haftalık süre bırakılmıştır. Yapı geçerliğini değerlendirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. İç tutarlılığı analiz etmek için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır. Test-retest güvenirliğini belirlemek için Spearman korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi, ABC Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır. Türkçe versiyon için Spearman korelasyon katsayısı (ICC) 0.93 bulunmuş olup yüksek test-retest güvenirliğini göstermektedir. Cronbach alfa 0.937, yarıya bölme güvenirliği 0.943 ve McDonald's omega 0.90 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular ölçeğin mükemmel iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. ABC Ölçeği'nin Türkçe versiyonu, protez kullanan alt ekstremite amputasyonlu bireylerde denge güvenini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araçtır.
