Shahid Mohd Dar, Siti Salwana Kamsan, Elin Elisa Khairul, Nor Azlina Abdul Rahman, Maria Justine
Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2025;36(2):241-256
Amaç: Bel ağrısının tedavisinde yaygın olarak kullanılan çekirdek stabilite egzersizlerinin, son zamanlarda alt ekstremite disfonksiyonlarının rehabilitasyonunda etkili olduğu bildirilmiştir. Ancak, egzersizin bileşenleri ve parametreleri hakkında bilgi eksiktir. Bu nedenle, bu sistematik derlemenin amacı, alt ekstremite fonksiyon bozuklukları için çekirdek stabilite eğitimi üzerine kanıtları sentezlemek ve egzersizlerin ana bileşenlerini, parametrelerini ve etkilerini belirlemektir. Yöntem: Ocak 2000 ile Mart 2024 tarihleri arasında PubMed, Scopus, ScienceDirect, Ovid, Cochrane ve Google Scholar veri tabanlarında sistematik bir arama gerçekleştirilmiştir. Makaleler önceden tanımlanmış kriterlere göre taranmış ve kaliteleri PEDro ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Çekirdek stabilizasyon egzersizinin bileşenleri, parametreleri ve sonuçlarına ilişkin veriler çıkarılmış ve betimsel olarak sentezlenmiştir. Bulgular: Tespit edilen 2393 makaleden yedisi kriterleri karşıladı. Beş çalışma hem izometrik hem de izotonik egzersizler içeren egzersiz programı uyguladı; mekikler, köprüler, dört ayak duruşu ve transversus abdominis kasılması en sık kullanılan egzersiz rutinleriydi. Çalışmaların çoğu, her hareket için 5 saniyelik tutuş ve 6-8 tekrar ile izometrik egzersiz kullandı; izotonik egzersizler için ise çoğu çalışma her hareket için 2-3 setten 10 tekrar kullandı. Ağrıda anlamlı azalma ve kas gücü, hareketlilik, denge, ayak postürü ve eklem stabilitesinde iyileşme bildirildi. Sonuç: Çekirdek stabilite eğitimi, lumbopelvik kontrolü geliştirerek atletik olmayan bireylerde alt ekstremite fonksiyon bozukluklarını iyileştirmede umut verici sonuçlar göstermektedir. Ancak, çalışmalardaki heterojenite nedeniyle, en etkili bileşenlerin ve bunların çeşitli alt ekstremite sonuçlarındaki etkilerinin belirlenmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
