ALZHEİMER HASTALARININ YAKINLARINDA BAKIMEVİ TERCİHİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER

A YILMAZ, E TURAN

Kriz Dergisi - 2008;16(2):11-24

Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD

 

Amaç; Bu çalışmanın amacı, Alzheimer hastalığı tanısı alan hastalara bakım veren yakınlarının bakımevi tercihlerini belirleyen faktörleri incelemektir. Yöntem ve Gereçler; Araştırmanın örneklemi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD geropsikiyatri polikliniğine başvuran ve diğer tanılar ekarte edilerek Alzheimer hastalığı tanısı konmuş bireyler ve onlara primer bakım veren yakınları arasından seçilmiştir. Hasta ve yakınlarının yapılandırılmış birer anket formu uygulanarak demografik verilerinin sorgulanmasının ardından, Alzheimer hastalarına Mini Mental Durum Değerlendirme (MMDD) Testi, Kısa Psikiyatrik Derecelendirme Ölçeği (KPDÖ), Fiziksel Özbakım Ölçeği (FÖB) ve Geriatri Depresyon Ölçeği (GDÖ) uygulanırken, bakım verenlere ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MBI), Hamilton Anksiyete (HAÖ) ve Depresyon Ölçeği (HDÖ) uygulanmıştır. Bulgular; Çalışmaya 44 hasta ve yakını alınmıştır. 44 bakım verenin 37‘si (%84) hastalarının evde bakılmasını tercih ederken, 7‘sinin tercihi bakımevleri (%16) olmuştur. Alzheimer hastalarına bakım veren yakınlarının bakımevi tercihi ile hastaların kognitif durumları (MMDD), davranışsal ve psikolojik semptomları (KPDÖ), fiziksel özbakımları (FÖB), uyku düzeni ve bakımveren-lerin Maslach duygusal tükenme puanları arasında anlamlı ilişkili olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Alzheimer hastalarının depresyon puanları ve bakımverenin maslach duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt ölçekleri, depresyon ve anksiyete puanları ile bakımevinin tercih edilmesi arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Tartışma; Alzheimer hastalarına ba-kımveren yakınlarının bakımevi tercihlerini etkileyen faktörler arasında en çok kognitif fonksiyonlar, fiziksel özbakım, psikolojik ve davranışsal semptomlar, ayrı bir antite olarak uyku düzensizliği ve bakımverenin duygusal tükenmişliği dikkati çekmektedir. Bu faktörlerden özellikle psikolojik ve davranışsal semptomların ve uyku düzensizliğinin tedavi ile düzeltilebilir ve kontrol altına alınabilir faktörler olması önemlidir. Daha önce yapılan çalışmalarda, bu konuda yapılacak uygun müdahaleler ile bakı m verenlerin bakımevlerini daha geç tercih ettikleri bildirilmiştir.