Hilal KARAKURT, Merve YUNAK, Fahrettin Afşin SARI, Aybars KÖKCE
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(Sup1):9-17
Alzheimer Hastalığının (AH) paradigması, geleneksel amiloid kaskad hipotezinden "homeostatik çöküş" anlayışına kaymaktadır. Bu derleme, doğal immünite, metabolik homeostaz ve sinaptik plastisitenin düzenleyicileri olan Amiloid Beta (Abeta) ve Mikrotübül İlişkili Protein Tau'nun fizyolojik rollerinden patolojik sürece dahil olma mekanizmalarını incelemektedir. Patolojik koşullarda hiperfosforile Tau ile Abeta oligomerleri arasındaki sinerjik etkileşim, aktin -mikrotübül aksını destabilize eder; statik kofilin -aktin çubuklarının oluşumu ve aktin "treadmilling" döngüsünün durmasıyla sinaptik susma gerçekleşir. Bu yapısal çöküş, hasarlı sinapsları C1q ile işaretleyerek mikroglial budama mekanizmasını bozar ve inflamazom aktivasyonu yoluyla nöroenflamasyonu sürdürür. Sonuç: AH'nda etkili tedaviler için patogenezdeki rollerine rağmen ayrım gözetmeden bu proteinlerin temizlenmesi yaklaşımından vazgeçilmeli; aktin -mikrotübül iskeletinin dinamik akışkanlığını koruyan "homeostatik restorasyon" stratejileri önceliklendirilmelidir.
