Öykü SARAYDEMİR, Yeşim YAMAN AKTAŞ
Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;4(4):360-368
Ameliyat sonrası bulantı ve kusma (ASBK), cerrahi girişim sonrası ağrı şikayetinden sonra en sık karşılaşılan ve en rahatsız edici komplikasyonlar arasında yer almaktadır. Genellikle ameliyat sonrası ilk 24 ile 48 saat içinde ortaya çıkan ASBK, hasta konforunu ciddi ölçüde azaltmakta, iyileşme sürecini geciktirmekte ve ek komplikasyon riskini artırarak hastanede kalış süresinin uzamasına ve sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. ASBK gelişiminde cerrahi ve hasta ile ilişkili riskler yer almakta olup, hemşireler hasta bakım sürecinin her aşamasında önemli rol oynamaktadır. Bu sorunun yönetimi için risk faktörlerini değerlendirmenin ve kanıt temelli önerileri uygulamanın etkin bir perioperatif süreç sağlayacağı düşünülmektedir. Bu derlemenin amacı, ASBK ile ilişkili risk faktörlerini, mevcut farmakolojik ve nonfarmakolojik tedavi yaklaşımlarını, ASBK'nin önlenmesi ve tedavisine yönelik kanıta dayalı önerileri kapsamlı bir şekilde sunmaktır. Sunulan bilgiler, perioperatif bakım sürecinin yönetiminde önemli bir rol üstlenen cerrahi hemşireleri için teorik ve pratik bir rehber niteliği taşımaktadır. Güncel araştırma bulguları ve klinik rehberlerin bir arada sunulması yoluyla, bu derleme ameliyat sonrası bakımın kalitesini artırmayı ve hasta sonuçlarını iyelleştirmeyi hedeflemektedir.