Hayal ÇOBANOĞLU
Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;4(2):81-86
Amaç: Ameliyathane çalışanı sağlıkçıların (anestezi uzmanı hekimler, cerrahlar, ameliyathane hemşireleri, anestezi teknikerleri) çalışma zamanlarının çoğunu geçirdikleri ameliyathane ortamı fiziksel, kimyasal ve biyolojik ajanların bulunduğu bir çalışma ortamıdır. Bu nedenle bu çalışmada ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda DNA hasarının kardeş kromatid değişimi (KKD) testi ile araştırılması ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereçler ve Yöntemler: Çalışmada, ameliyathane çalışanları (n=20) ve kontrol grubu (n=20) lenfositlerinde periferal KKD testi kullanılarak KKD, mitotik indeks (MI) ve proliferasyon indeksi (PI) parametreleri değerlendirildi. Ameliyathane çalışanlarının sonuçları kontrol grubu sonuçları ile karşılaştırıldı. Ayrıca farklı faktörler ile KKD, MI ve PI arasındaki korelasyon Spearman Korelasyon testi ile belirlendi. KKD ile farklı faktörler arasındaki ilişki General Linear Modeli ile test edildi. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda ortalama KKD değeri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p?0,001). MI ve PI bakımından her iki grup arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p?0,05). Model sonuçlarına göre, haftalık çalışma süresi (p<0,05) ve donörlerin yaşı (p<0,001) anlamlı şekilde artan KKD ile ilişkili bulundu. MI ile yaş, sigara içme alışkanlığı, haftalık çalışma saati ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken PI ile sigara içme alışkanlığı arasında anlamlı bir ilişki olduğu yapılan General Linear Model testi ile tespit edildi (p?0,05). Sonuç: Ameliyathane ortamlarına özgü ajanlara mesleki maruziyetin sonucu genomik kararsızlığın artabileceği görülmüştür. Bu sonuç çalışanların ameliyathane ortamında maruz kaldıkları ajanlara maruziyeti minimize etmek için gerekli önlemlerin alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
