Alper AKYÜZ, Meryem YAVUZ van GIERSBERGEN
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(1):9-18
Bu çalışma, ameliyathanede insan faktörlerine ilişkin araştırmaların bilimsel gelişimini, iş birliği ağlarını ve tematik eğilimlerini incelemeyi amaçlayan bir bibliyometrik analiz sunmaktadır. Hasta güvenliği, iletişim ve ekip performansını iyileştirmede kritik öneme sahip olan insan faktörlerine yönelik araştırmalar zamanla artmış olsa da, bu alanın gelişimi, önde gelen katkı sağlayıcıları ve uluslararası iş birliği örüntülerine ilişkin kapsamlı değerlendirmeler sınırlıdır. Bu nedenle, Scopus veri tabanında bu alandaki en erken kayıtlı yayının yer aldığı 1973 yılı ile 2025 yılları arasında yayımlanmış, Tıp, Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri alanlarında ameliyathane güvenliği ve insan faktörlerini konu alan 467 makale, 12 Temmuz 2025 tarihinde ülke veya dil sınırlaması olmaksızın derlenmiştir. Analizler Bibliometrix R paketi (v4.2) ve Biblioshiny arayüzü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İncelenen dönemde yayınların yıllık büyüme oranı %4,9 olarak saptanmıştır. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society, Annals of Surgery ve British Journal of Anaesthesia en etkili dergiler olarak belirlenmiştir. En üretken ülkeler Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık olurken, Kanada ve Belçika güçlü uluslararası iş birlikleri sergilemiştir. Bulgular, ameliyathanede insan faktörlerine ilişkin araştırmaların istikrarlı biçimde arttığını ve daha disiplinler arası ile uluslararası bir yönelim kazandığını göstermektedir. Bu çalışma, cerrahi ortamlarda iş birliğini güçlendirmek ve hasta güvenliği ile ekip performansını artırmak amacıyla araştırmacılara, klinisyenlere ve politika yapıcılara yol gösterici niteliktedir.
