Ziya ÇAKIR, Çiğdem BİLKAN, Burhan ERTEKİN, Mustafa Tuğfan BİLKAN
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):122-129
Amaç: Alzheimer hastalığı (AH), amiloid-beta birikimi ve sinaptik disfonksiyon da dahil olmak üzere karmaşık moleküler mekanizmalarla karakterize edilen ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluktur. Bu bağlamda, bu çalışma, amilorid ve memantinin ASIC ile etkileşimleri, farmakokinetik ve toksisite ile ilgili özellikleri açısından karşılaştırmalı bir in silico değerlendirmesini yapmayı amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Amilorid ve memantinin yapısal ve farmakokinetik özellikleri, moleküler kenetlenme, ADME tahmini ve toksisite profillemesi de dahil olmak üzere in silico yaklaşımlar kullanılarak değerlendirilmiştir. Moleküler kenetlenme analizleri, Molegro Virtual Docker kullanılarak ASIC reseptörüne (PDB ID: 2QTS) karşı gerçekleştirilmiştir. İlaç benzerliği ve farmakokinetik parametreler, yerleşik hesaplama platformlarına dayanarak değerlendirilmiş ve toksisite uç noktaları in silico toksisite modelleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Bulgular: Kenetlenme analizi, amiloridin memantine kıyasla ASIC reseptörüne karşı daha yüksek tahmini bağlanma afinitesi sergilediğini göstermiştir. Her iki bileşik de Lipinski'nin beş kuralına uygunluk göstererek kabul edilebilir ilaç benzeri özellikler sergiledi. Bilgisayar ortamında yapılan ADME tahminleri, özellikle kan-beyin bariyeri geçirgenliği açısından farmakokinetik davranışta farklılıklar ortaya koydu; amilorid, memantine kıyasla merkezi sinir sistemine daha az nüfuz etti. Toksisite tahminleri, her iki bileşiğin de farklı toksisite uç noktalarında değişen olasılıklarla karışık güvenlik profillerine sahip olduğunu gösterdi. Sonuç: Mevcut bilgisayar ortamındaki bulgular, amiloridin hesaplamalı koşullar altında memantine kıyasla ASIC reseptörüyle daha olumlu etkileşime girebileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, kullanılan yöntemlerin tahmine dayalı doğası göz önüne alındığında, bu sonuçlar dikkatli bir şekilde yorumlanmalıdır. Genel olarak, amilorid, Alzheimer hastalığının ASIC ile ilgili mekanizmalarında daha ileri deneysel araştırmalar için potansiyel bir öncü bileşik olabilir.
