GEYSU KARLIKAYA, TÜLİN TANRIDAĞ, GÜLBÜN YÜKSEL, NAZİRE AFŞAR, HÜLYA TİRELİ, CANAN AYKUT BİNGÖL, ÖNDER US
Turkish Journal of Neurology - 2007;13(1):12-20
Bilimsel zemin: Amiotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığı üst ve alt motor nöron dejenerasyonu ile karakterize bir hastalıktır. ALS hastalığının tanısında alt motor nöron bulguları (AMN) açısından elektromiyografi gibi elektrofizyolojik incelemelerden yararlanılmakta ancak üst motor nöron bulgularını (ÜMN) destekleyecek bir laboratuvar yöntemi henüz rutin kullanı ma girmemiştir. Son yıllarda kullanılmaya başlanan transkraniyal magnetik stimulasyon (TMS) ile santral motor yolların iletimi hakkında bilgi edinmek mümkündür. Bu tanı aracının özellikle klinik olarak üst motor nöron bulgusu olmayan hastalarda üst motor nöron tutulumunu göstermek açısından önemli rol oynayabileceği düşünülmüştür. Amaçlar: Bu çalışmada amaç, klinik olarak ALS tanısı almış olgularda TMS‘un ÜMN tutulumunu göstermedeki rolünün araştırılmasıdır. Gereç ve yöntemler: Bu çalışma için klinik olarak ALS tanısı almış 13 hasta ile 10 sağlıklı gönüllüde TMS ile motor uyarılmış potansiyel çalışması yapılmıştır. İnceleme sırasında kortikal motor eşik (KME), kortikal sessiz periyod, motor uyarılmış potansiyel latansı ve amplitüdü ve santral motor iletim zamanı gibi farklı parametreler değerlendirilmeye alınmıştır. Sonuçlar: Kontrol grubu ile karşılaştırılan sonuçlarda en belirgin farklılığın KME değerinde olduğu saptanmış ve incelenen diğer parametrelerde kontrol grubu ile hastalar arasında istatistiksel olarak bir fark bulunmamıştır. Yorumlar: KME değişikliklerinin ALS hastalarında hastalık süresi ile ilişkili olduğu ve erken dönemde glutamat ile ilişkili hipereksitabiliteye bağlı olarak KME değerinde azalma olduğu bilinmektedir. Daha ileri dönemlerde gözlenen KME‘te artma kortiko–motor nöron kaybı ile ilişkili gibi görülmektedir. Kortikal eksitabilite değişiklikleri ALS‘e özgüdür. TMS ağrısız, güvenilir ve kolay uygulanılabilir bir teknik olarak günümüzde ALS tanısında kullanılmakta ancak gelecekte ALS patogenezi ve tedaviye de bir ışık tutması muhtemel bir tanı aracıdır.
