Ayşegül Esen AYDIN, Ercan İVGEN, Eren SOĞUK, Şeyma TANGUT, Seçkin AYDIN, Ahmet Murat MÜSLÜMAN
Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2026;10(2):311-320
Amaç: Anevrizmal subaraknoid kanama (aSAK), yüksek mortalite ve morbidite ile ilişkili önemli bir nörovasküler acildir. Son yıllarda sistemik inflamatuvar yanıtın ve nutrisyonel rezervin klinik prognoz üzerindeki etkisi giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, mikrocerrahi klipleme uygulanan aSAK hastalarında erken dönem inflamatuvar ve nutrisyonel biyobelirteçlerin klinik sonuçlarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2021-Aralık 2025 tarihleri arasında aSAK nedeniyle mikrocerrahi klipleme uygulanan 73 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik ve radyolojik derecelendirme sistemleri, yoğun bakım süreçleri ve laboratuvar verileri analiz edildi. Başvuru sonrası ilk 24 saat içerisinde elde edilen laboratuvar parametreleri kullanılarak nötrofil-lenfosit oranı (NLR), sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI), C-reaktif protein/albümin oranı (CAR) ve prognostik nutrisyonel indeks (PNI) hesaplandı. Fonksiyonel sonuçlar modified Rankin Scale (mRS) skoruna göre değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56.1+/-12.8 yıl olup olguların %64.4'ü kadındı. Kötü fonksiyonel sonuç grubunda CAR değeri anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0.010); NLR değeri ise sınırda anlamlılık düzeyinde yüksek izlendi (p=0.050). SII ve SIRI değerleri kötü sonuç grubunda daha yüksek olmakla birlikte istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı (sırasıyla p=0.096 ve p=0.081). PNI değerleri kötü sonuç grubunda daha düşük saptandı ancak anlamlı farklılık izlenmedi. Çok değişkenli analizde ileri yaş, yüksek World Federation of Neurosurgical Societies (WFNS) skoru ve yüksek CAR düzeyi kötü fonksiyonel sonuç açısından bağımsız prediktörler olarak bulundu. Receiver operating characteristic (ROC) analizinde CAR'nin kötü klinik sonlanımı öngörmede en yüksek ayırt edici performansa sahip biyobelirteçlerden biri olduğu görüldü. Sonuç: Mikrocerrahi klipleme uygulanan aSAK hastalarında erken dönem inflamatuvar ve nutrisyonel biyobelirteçler klinik prognoz ile ilişkili görünmektedir. Özellikle yüksek NLR ve CAR değerleri kötü fonksiyonel sonuç ile ilişkili bulunmuştur. İnflamasyon ve nutrisyonel rezervin birlikte değerlendirilmesi, aSAK hastalarında erken dönem prognostik değerlendirme açısından klinik katkı sağlayabilir.
