DURMUŞ DEVECİ
Genel Tıp Dergisi - 2003;13(3):141-151
Amaç: Bu derlemeyle anjiyojenezis, arteriyojenezis ve vaskülojenezisin tanımları ile iskemik, hipoksik ve egzersiz durumlarında anjiyojenezis hakkında genel bir bilgi vermek amaçlanmıştır. Ana bulgular: Anjiyojenezis yeni kapiller kan damarlarının önceden var olanlardan oluşmasını yansıtırken, arteriyojenezis ise arterlerin oluşumunu bildirmektedir. Vaskülojenezisin önceleri sadece embriyonal yaşam evresindeki damar oluşumunu tanımladığı bildirilirken son zamanlarda postnatal yaşamdan sonra da vaskülojenezisin devam ettiğini bildiren çalışmalar bulunmaktadır. Hipoksik ve iskemik koşullarda anjiyojenezis oluştuğunu bildiren çalışmaların yanı sıra oluşmadığını bildiren çalışmalar da vardır. Bu farklı bildirimlerin nedenleri arasında, incelenen doku ya da doku bölgesindeki farklılıklar ile kullanılan teknik ve/veya metodoloji bulunmaktadır. Egzersiz, aşırı yükleme veya bradikardinin de iskelet ve kalp kasında anjiyojenezise neden olduğu bildirilmektedir. Ayrıca bazı faktör ya da etkenler anjiyojenik etkili olabilirken (VEGF, FGF gibi) bazıları da antianjiyojenik etkili olabilmektedir (endostatin, anjiyostatin gibi). Sonuç: Anjiyojenezis, arteriyojenezis ve vaskülojenezisin hepsi de kan damarlarının oluşumunu yansıtmakla birlikte herbiri kan damarlarının farklı bölgelerindeki oluşumu ve/veya yaşamın farklı evrelerinde olduğunu yansıtmaktadır. Egzersiz, aşırı yükleme, bradikardi, hipoksi ve iskeminin anjiyojenezisi stimüle ettiğine dair görüşler buna zıt görüşlere göre daha etkili gibi görülmektedir.
