Sena SERT, Zeynep Melis DEMİR, Hasan DAL, Ekin KIRBAŞ
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(Sup1):49-56
Çalışmamızda, klinik uygulamalara başlamadan önceki dönemde bulunan birinci ve ikinci sınıf tıp fakültesi öğrencilerinin el hijyeni bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi ve cep telefonu yüzeylerinden izole edilen bakteriyel kontaminasyon ile öz-bildirimli el hijyeni davranışları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışmaya Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci ve ikinci sınıflarında öğrenim gören 99 gönüllü öğrenci dahil edilmiştir. Katılımcıların cep telefonu yüzeylerinden alınan sürüntü örnekleri %5 koyun kanlı agar besiyerine ekilmiş ve üreyen mikroorganizmalar MALDI-TOF MS ile tanımlanmıştır. El hijyeni bilgi ve davranışları araştırmacılar tarafından hazırlanan 15 soruluk yapılandırılmış bir anket ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Pearson ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çok değişkenli lojistik regresyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Öğrencilerin %51,5'inin cep telefonu yüzeyinde bakteriyel üreme saptanmıştır. En sık izole edilen mikroorganizmalar koagülaz-negatif stafilokoklar (%34,3) ve Micrococcus luteus (%20,2)'dir. Telefon yüzeyinde bakteriyel üreme ikinci sınıf öğrencilerinde birinci sınıf öğrencilerine göre anlamlı olarak daha sık bulunmuştur (OR=3,02; %95 GA: 1,27 -7,18; p=0,012). Kadın öğrencilerin el hijyeni anket puanları erkek öğrencilerden daha yüksek olmasına rağmen telefon yüzeyindeki bakteriyel kontaminasyon açısından cinsiyetler arasında anlamlı fark saptanmamıştır. El hijyeni anket puanları ile telefon yüzeyindeki bakteriyel kontaminasyon veya üreme yoğunluğu arasında anlamlı ilişki gösterilememiştir. Klinik pratik öncesi dönemdeki tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık yarısının cep telefonu yüzeyinde bakteriyel kontaminasyon saptanmıştır. Öz-bildirime dayalı el hijyeni anket puanları ile mikrobiyolojik kontaminasyon arasında anlamlı ilişki bulunmaması, el hijyeni davranışlarının değerlendirilmesinde öz-bildirimli yöntemlerin tek başına yeterli olmayabileceğini düşündürmektedir.
