DAMLA CANKURTARAN, EDA GÜRÇAY, ÖZGÜR ZELİHA KARAAHMET, EBRU KARACA UMAY, AYTÜL ÇAKCI
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2018;21(2):49-56
Amaç:Ankilozan spondilit (AS) ve romatoid artrit (RA) temelde kas iskelet sistemini tutan ama yanı sıra kardiovasküler ve pulmoner sistemleri de etkileyebilen kronik inflamatuar hastalıklardır. Bu çalışmada, AS ve RA tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerin solunum fonksiyonları ve aerobik kapasitelerini karşılaştırmak, hastalığa özgü değerlendirme parametrelerinin ve yaşam kalitesinin solunum fonksiyonları ve aerobik kapasite üzerine etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemelr: Kesitsel tipteki bu çalışma AS (n=36), RA (n=27) tanısı almış hastalar ve sağlıklı kontrollerden (n=24) oluşan 87 katılımcıyı kapsamaktadır. Hastalar, hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi bakımından değerlendirildi. Yanı sıra hastaların ve sağlıklı kontrollerin egzersiz toleransını ve fonksiyonel kapasitelerini belirlemek amacıyla 6-dakika yürüme testi (6-DYT), egzersiz tolerans testi ve ergospirometrik uygulama yapıldı. Bulgular: Sağlıklı bireylerde, AS ve RA hastalarına göre bir saniyede zorlu ekspiratuar hacim (FEV1), zorlu vital kapasite (FVC), pik oksijen alım miktarı (VO2 peak) ve 6- DYT değerleri daha yüksekti. Regresyon analizinde; AS hastalarında FEV1 ve FVC, RA hastalarında VO2 peak değerleri üzerinde en etkili faktörün yaş olduğu görüldü. AS hastalarında, spinal hareketlilik ve torasik genişleme pulmoner fonksiyonlarla, fonksiyonel durum ise aerobik kapasite ile ilişkiliydi. RA hastalarında, pulmoner fonksiyon ve aerobik kapasite ile ilişkili tek faktör fiziksel fonksiyon olarak belirlendi. Sonuç: Romatizmal hastalıklarda pulmoner fonksiyonlar olumsuz etkilenebilir. Kas iskelet sistemindeki kısıtlılıkların pulmoner sistem üzerindeki negatif etkileri ve fonksiyonel iyilik halinin olumlu yansımaları fiziksel aktivitenin yararını ortaya koymakta ve özellikle düşük aerobik kapasiteli RA hastalarında aerobik egzersizlerin önemini vurgulamaktadır.
