TUBA YÜKSEL AYDINER, MEHMET KIRNAP
Northwestern Medical Journal - 2021;1(3):83-89
GİRİŞ ve AMAÇ: Ankilozan spondilit (AS); sakroiliit ve spondilitten dolayı inflamatuar sırt ve bel ağrısı ile karakterize kronik, inflamatuar romatizmal bir hastalıktır. Adipoz dokudan derive leptin açlığı, enerji tüketimini, insülin duyarlılığını, endotel fonksiyonunu, üremeyi ve immüniteyi kontrol eder ve otoimmün hastalıklarda da rol aldığı düşünülmektedir. Fakat AS’deki rolleri net değildir. Tümör nekroz faktör alfa (TNF-α) adipositokinlerin potansiyel düzenleyicisidir. Anti TNF ilaçlar olan infliksimab ve etanerceptin plazma leptin seviyelerine etkisi AS’li hastalarda şimdiye kadar değerlendirilmemiştir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Ankilozan spondilit tanılı 70 hasta çalışmaya alındı. 14 hastaya infliksimab, 16 hastaya etanercept tedavisi verildi. İnfliksimab 3 mg/kg 0, 2. ve 6. haftada ve devamında her 8 haftada bir IV olarak uygulandı. Etanercept grubundaki hastalara 25 mg etanercept haftada iki kez subkutan uygulandı. 40 AS’li hasta da kontrol grubuna dahil edildi. Hastaların vücut kitle indeksleri (VKİ), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve C-reaktif protein (CRP) gibi akut faz reaktanları, Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), TNF-α, interlökin-1beta (IL-1β) ve interlökin (IL)-6’yı kapsayan serum sitokin profili değerlendirildi. Serum leptin düzeyleri ile serum sitokin profili ELISA (enzyme linked immunosorbent assay) metodu ile 3 aylık infliksimab ve etanercept tedavisi öncesi ve sonrası ölçüldü. BULGULAR: Leptin seviyeleri inaktif AS’li hastalarla kıyaslandığında aktif grupta anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.001). Etanercept tedavisi sonrası IL-1β ve TNF-α seviyeleri artarken, IL-6 seviyesi azaldı (p<0.05). Infliksimab tedavisi sonrası TNF-α seviyeleri arttı (p<0.05). Etanercept tedavisi serum leptin seviyelerini değiştirmedi (p>0.05). Serum leptin seviyelerinde infliksimab tedavisi sonrası artış gözlendi (p<0.05). TARTIŞMA ve SONUÇ: Serum leptin seviyeleri etanercept ile değişmezken; infliksimab tedavisi sonrası artış gözlendi, fakat hastalık aktivite parametreleri ve proinflamatuvar sitokinlerle korele değildi.
