ANNE SÜTÜ BANKACILIĞI VE ETİK İKİLEMLER: TÜRKİYE BAĞLAMINDA, TOPLUMSAL DEĞERLER VE KLİNİK UYGULAMALAR AÇISINDAN BİR NARRATİF DERLEME

Özge Aydoğan AŞIR, Özlem ÖRSAL

Lokman Hekim Dergisi - 2026;16(3):663-671

Ankara Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü

 

Amaç: Bu çalışma, anne sütü bankacılığının klinik önemini ve Türkiye bağlamında ortaya çıkan dinî, etik ve toplumsal tartışmaları bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeyi ve uygulanabilir çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma narratif derleme tasarımında yürütülmüştür. Literatür taraması PubMed, Scopus, TR Dizin ve Google Scholar veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Arama sürecinde "human milk bank" OR "donor milk" kavramları; "pasteurization" OR "milk kinship" OR "süt akrabalığı" ve "ethic" anahtar sözcükleri ile farklı kombinasyonlarda Boolean operatörleri kullanılarak taranmıştır. Bulgular: Literatür, anne sütü bankacılığının özellikle prematüre ve yüksek riskli yenidoğanlar için önemli klinik faydalar sağladığını; bağışçı taraması, pastörizasyon ve izlenebilirlik süreçlerinin uygulamanın temelini oluşturduğunu göstermektedir. Türkiye'de ise anne sütü bankacılığına ilişkin tartışmaların, süt akrabalığına bağlı dinî hassasiyetler, kayıt ve mahremiyet gereksinimleri, bilgi eksikliği ve toplumsal kabul düzeyi etrafında şekillendiği belirlenmiştir. Tartışma: Bulgular, anne sütü bankacılığının yalnızca klinik bir uygulama olmadığını; etik, dinî ve sosyo-kültürel boyutların birlikte ele alınmasını gerektiren çok katmanlı bir alan olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: Türkiye'de anne sütü bankacılığının uygulanabilirliği, klinik yararın yanı sıra etik ilkeler, dinî hassasiyetler, veri yönetimi ve toplumsal güvenin dengeli biçimde ele alınmasına bağlıdır.