İlayda BALKAN, Esra Nur KOCAASLAN MUTLU
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):221-230
Amaç: Bu çalışma, 0-3 yaş grubu çocuğa sahip annelerin ev kazalarına yönelik farkındalık düzeyleri ile ev kazalarında ilk yardım öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenleri etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Bu kesitsel gözlemsel çalışmanın örneklemini 0-3 yaş grubu çocuğa sahip 258 anne oluşturdu. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Anne Ev Kazaları Farkındalık Ölçeği (AEKFÖ) ve Ev Kazalarında İlk Yardım Öz-Yeterlilik Ölçeği (EKİYÖYÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizleri kullanıldı. Bulgular: Annelerin yaş ortalaması 30,75+/-4,69 yıl, çocukların yaş ortalaması 20,21+/-11,88 ay olup çocukların %51,6'sı erkektir. Annelerin AEKFÖ toplam puan ortalaması 4,62+/-0,37, EKİYÖYÖ toplam puan ortalaması ise 46,88+/-12,21 olarak bulunmuştur. Ev kazalarına yönelik farkındalık ile ilk yardım öz-yeterliliği arasında pozitif yönde zayıf bir korelasyon bulunmuştur (p=0,002). Annelerin ilk yardım eğitimi alma durumu, ebeveyn eğitim düzeyi ve gelir düzeyi ile öz-yeterlilik ve bazı farkındalık alt boyut puanları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Regresyon analizine göre, annelerin ev kazalarına yönelik farkındalık düzeyi (MAHAS), ilk yardım öz-yeterliliğinin (FASHA) anlamlı bir yordayıcısıdır (R²=0,302; F=108,45; p<0,001). Sonuç: Bulgular, ebeveynlerin ev kazalarına yönelik farkındalık düzeylerinin artırılmasının ve uygulamalı ilk yardım eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının, çocukluk çağı ev kazalarının önlenmesine ve acil durumlarda uygun müdahale becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
