Muhiddin Fatih BODUR, İnci GÜNGÖR
MN Oftalmoloji Dergisi - 2026;33(3):166-170
Amaç: Anterior iskemik optik nöropati (AİON) tanısı alan hastalarda yüzeyel temporal arter ultrasonografisi (TA USG) bulguları ile sistemik enflamatuvar biyobelirteçler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Bu geriye dönük, kesitsel çalışmaya arteritik tutulumdan klinik ve/veya biyokimyasal olarak şüphelenilmesi üzerine TA USG yapılan 75 AİON hastası dahil edildi. Hastalar TA USG sonucuna göre pozitif ve negatif olmak üzere iki gruba ayrıldı. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP) ve hemogram temelli enflamatuvar indeksler, nötrofil/lenfosit oranı (NLO), trombosit/lenfosit oranı (TLO), monosit/lenfosit oranı (MLO), sistemik immün-enflamasyon indeksi (Sİİ) ve sistemik enflamasyon yanıt indeksi (SİYİ) iki grup arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 75 hastanın 5'i (%6,7) TA USG pozitif, 70'i (%93,3) TA USG negatifti. TA USG pozitif grupta 3 kadın (%60) ve 2 erkek (%40), negatif grupta ise 43 kadın (%61,4) ve 27 erkek (%38,6) yer aldı. ESH (64,60 +/- 22,93 mm/saat vs. 32,94 +/- 21,94 mm/saat, p = 0,012) ve CRP (37,20 +/- 31,03 mg/L vs. 7,64 +/- 21,32 mg/L, p=0,002) düzeyleri TA USG pozitif grupta anlamlı olarak yüksek bulundu. NLO, TLO, MLO, Sİİ ve SİYİ değerleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Yüzeyel temporal arter ultrasonografi pozitifliği, klasik akut faz reaktanları olan ESH ve CRP yüksekliği ile ilişkili bulunurken, hemogram temelli enflamatuvar indeksler arteritik ve non-arteritik olguların ayrımında ek katkı sağlamadı. Noninvazif ve güvenilir bir yöntem olan TA USG'nin, geleneksel enflamatuvar belirteçlerle birlikte değerlendirilmesi arteritik tutulumun erken tanısına katkı sağlayabilir.
