Aslı ELDEM, Tülay KILIÇASLAN AYNA, Melek PEHLİVAN, Aslı ÖZKIZILCIK KOÇYİĞİT, Mustafa SOYÖZ, Cem TUĞMEN, İbrahim PİRİM
Cukurova Medical Journal - 2026;51(2):395-405
Amaç: Bu çalışma, donöre özgü anti -HLA antikorlarına maruz bırakılan in vitro HK -2 hücre modelinde ABMR ile ilgili mRNA ve miRNA ekspresyonunu değerlendirerek, antikor aracılı reddin (ABMR) komplemanla ilişkili moleküler mekanizmalarına dair sınırlı anlayışı ele almayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Normal böbrek hücrelerinden türetilmiş HK -2 hücre hattı kullanılmıştır. Çalışmaya, böbrek bekleme listesinde yer alan ve HLA sınıf I donör spesifik antikor [DSA(+)] taşıyan son dönem böbrek yetmezliği hastasına ait serum ile kan transfüzyon öyküsü bulunmayan sağlıklı bir erkek bireye ait serum [DSA(-) negatif kontrol] dahil edilmiştir. Model kapsamında hücre kültüründe kompleman varlığında ve yokluğunda kompleman bağımlı sitotoksisite (CDC) koşulları değerlendirilmiştir. Ardından, bağışıklık yanıtı ile ilişkili bazı mRNA ve miRNA gen ekspresyon düzeyleri qRT -PCR yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: mRNA ve miRNA ekspresyon düzeyleri qRT -PCR yöntemi ile analiz edilmiş ve DSA(+) CDC C(+) grubunda belirgin değişiklikler saptanmıştır. Let-7c-5p ve miR-155'in ekspresyonunun belirgin şekilde arttığı (~10³ - 10? kat), buna karşılık miR -21, miR -217, miR -145, miR -125a-5p ve miR -885'in ekspresyonunun azaldığı (~10? ²- 10?? kat) gözlenmiştir. mRNA düzeyinde ise TGF -beta (~50 kat), TNF -alpha (~10 kat) ve kaspaz -3 (~10 kat) genlerinde güçlü bir artış tespit edilirken, C1qB gen ekspresyonunun belirgin şekilde azaldığı (~0.1 kat) belirlenmiştir. Ayrıca CDC kompleman C(-) ve C(+) koşulları arasında TNF -alpha, C1qB ve bazı miRNA' ların (miR -142-5p, miR -155, miR -125a-5p, miR -21, miR -29b-3p, miR -145 ve miR -217) ekspresyonlarında farklılıklar saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, böbrek tübüler epitel hücreleri ve donör spesifik anti -HLA -A2 (+) serum kullanılarak oluşturulan in vitro antikor aracılı reddetme modelinin ilk karakterizasyonunu sunmaktadır. Ayrıca, antikor aracılı reddetme ile ilişkili C1q mRNA'ları ve belirli miRNA ekspresyonlarını eş zamanlı olarak değerlendiren ilk allotanıma modeli olma özelliğini taşımaktadır.
