Mithat MIZRAK, Mustafa Alper YURCİ, Abdurrahman Soner ŞENEL, Gülten CAN SEZGİN, Hüseyin DEMİR, Murat BORLU, Şebnem GÜRSOY
Fırat Tıp Dergisi - 2026;31(1):17-24
Amaç: Anti-TNF tedaviler birçok otoimmün hastalıkta giderek kullanımı artmaktadır. HBV reaktivasyonu (HBVr), anti-TNF tedavi alan anti-HBc (+) hastalarda farklı mekanizmalarla meydana gelebilir. Çalışmamızda anti-TNF tedavi alan hastalarda HBVr riski açısından nasıl yönetildikleri retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Hastanesi'nde 2007-2018 yılları arasında anti-TNF tedavi alan 2084 hastanın sonuçları tarandı. HBsAg (-) anti-HBc(+) 319 hastanın verileri retrospektif olarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların ortalama anti-TNF kullanım süresi 40,61+/-26,73 aydı. En fazla adalimumab, etanersept kullanılmıştı. Toplam 8 hastada HBVr gelişti (%2.5). Bu hastaların 6'sında HBV-DNA artışıyla, 2'sinde HBsAg serokonversiyonuyla HBVr tanısı kondu. Tedavi başlangıcından ortalama 18.25+/-9.95 ay sonra HBVr geliştiği saptandı. Reaktivasyon gelişen hastaların hiçbirinde transaminaz yüksekliği, karaciğer yetmezliği, ölüm gibi ciddi komplikasyonlar gelişmedi. 319 hastanın 88'inde profilaktik antiviral tedavi kullanımı varken diğer hastalar preemptif tedavi yaklaşımıyla izlenmişti. HBVr oranları antiviral profilaksi alan grupta %1.13 (n=1) iken antiviral profilaksi almayan grupta %3.03 (n=7) olarak bulundu. Sonuç: Anti-HBc (+) hastaların değerlendirildiği çalışmamızda HBVr oranı %1'in biraz üzerinde saptanmakla birlikte herhangi bir morbidite veya mortaliteyle karşılaşılmamıştır. Hatta transaminaz yüksekliği dahi görülmemiştir. AntiHBc(+) hastalarda anti-TNF ajanlar antiviral profilaksi verilmeden preemptif tedavi stratejisi ile izlenebilir. Takipte HBVDNA, ALT, hepatit serolojisi izlenmelidir. Ortak bir görüş oluşabilmesi için randomize kontrollü çalışmalara halen ihtiyaç vardır.
