Vefik ARICA, Neslihan SİPAHİER, Hatice YILDIZ ÖZKAN, Emine Gözde ÖZDRAMA YILDIZ, Hatice Demet KEMALBAY, Feyza Aydın ÖZGÜR, Ayşe ADEMOĞLU, Çağla DÖNMEZ, Eda ÇİFTÇİ, Ali Rıza AKGÜN, Şeyma Güler YAŞAR, Gülçe Ceren BARLAS KUNT, Fatma Ece DAĞDEVİREN, Buse Berfin KAYA, Nihal Kazar HAKGÖR, Sümeyye YÜRÜK, Elber ULUTAŞ, Fatih KARAASLAN, Vildan DUMAN, Mina Dilara AYGÜN, İdil KANAT, Ayşenur İNCİ, Ulaş YURTSEVER, Mehmet Tolga KÖLE
Pediatric Practice and Research - 2026;14(1):1989524-0
Amaç: Bu çalışmanın amacı, antibiyotik tedavisi başlanan 2-12 yaş arası çocuklarda Lactobacillus rhamnosus GG ve Bifidobacterium animalis subsp. lactis içeren probiyotik desteği kullanımının antibiyotik ilişkili ishal, gastrointestinal tolerabilite, sağlık hizmeti kullanımı ve sosyal sonuçlar üzerindeki etkisini gerçek yaşam verileriyle değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 01.01.2026-01.06.2026 tarihleri arasında 15 merkezde çocuk polikliniği/çocuk sağlığı ve hastalıkları birimlerinde herhangi bir enfeksiyon tanısıyla antibiyotik tedavisi başlanan 2-12 yaş arası çocuklar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar, antibiyotik tedavisi sırasında L. rhamnosus GG ve B. animalis subsp. lactis içeren probiyotik desteği kullanıp kullanmamalarına göre Grup 1 (Probiyotik, n=120) ve Grup 2 (Kontrol, n=120) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Birincil sonlanım noktası, başka bir klinik nedenle açıklanamayan, 24 saat içinde üç veya daha fazla yumuşak/sulu dışkılama olarak tanımlanan antibiyotik ilişkili ishal gelişimi olup; ikincil sonlanımlar arasında gastrointestinal yakınmalar, tekrar sağlık kuruluşuna başvuru, antibiyotik değişimi/kesilmesi, okul/kreş devamsızlığı ve aile iş gücü kaybı değerlendirilmiştir. Sürekli değişkenler için Mann-Whitney U testi, kategorik değişkenler için ki-kare/Fisher'in kesin testi kullanılmış; bağımsız risk faktörlerini belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Eksik takip veya yetersiz dosya verisi olan hastaların dışlanmasının ardından, her grupta 120 hasta olmak üzere toplam 240 çocuk nihai analize dahil edildi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, antibiyotik endikasyonu, kullanılan antibiyotik türü ve antibiyotik kullanım süresi açısından anlamlı fark saptanmadı. Antibiyotik ilişkili ishal sıklığı probiyotik grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (%16,7'ye karşı %32,5; p=0,007). Probiyotik kullanımı, antibiyotik ilişkili ishal riskinde %49 relatif azalma ile ilişkili bulundu (RR=0,51; %95 GA: 0,32-0,83). Ayrıca probiyotik grubunda ishal süresi, maksimum günlük dışkılama sayısı, karın ağrısı, gaz, şişkinlik, bulantı/kusma, tekrar sağlık kuruluşuna başvuru, hastaneye yatış, antibiyotik değişimi/kesilmesi, ek tedavi gereksinimi, okul/kreş devamsızlığı ve aile iş gücü kaybı anlamlı olarak daha düşük bulundu. Sonuç: Lactobacillus rhamnosus GG ve Bifidobacterium animalis subsp. lactis içeren probiyotik desteği, antibiyotik tedavisi alan 2-12 yaş arası çocuklarda antibiyotik ilişkili ishal ve ilişkili klinik-sosyal yükte anlamlı azalma ile ilişkili bulunmuştur.
