ANTİHİPERTANSİFLER KAYNAKLI İLAÇ ETKİLEŞİMLERİNİN TESPİTİ: GÖZLEMSEL BİR ÇALIŞMA

Berfin Tanırcan, Miray ARSLAN

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(2):241-254

Van Yüzüncü Yıl University, Faculty of Pharmacy, Van, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma antihipertansifler kaynaklı ilaç-ilaç etkileşimlerini (DDI) tespit etmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kasım 2022 ve Nisan 2023 tarihleri arasında Diyarbakır'daki bir serbest eczane tarafından karşılanan, en az bir antihipertansif ve farklı farmakolojik gruptan bir ilaç içeren 325 reçete DDI açısından ele alınmıştır. Bu değerlendirmeler için üç farklı DDI kontrol programı (RxMediaPharma, Medscape, and Drugs.com) kullanılmıştır. Sonuç ve Tartışma: Reçetelerin 232'sinde antihipertansiflere bağlı DDI saptanmıştır. Tespit edilen DDI'lar şu şekilde sınıflandırılabilir: (i) DDI'ların 254'ü beta blokerlerden kaynaklanmış ve 88 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir, (ii) 73'ü ACE inhibitörlerinden kaynaklanmış ve 38 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir, (iii) 113'ü kalsiyum kanal blokerlerinden kaynaklanmış ve 42 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir, (iv) 128'i ARB'lerden kaynaklanmış ve 55 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir, (v) 250'si diüretiklerden kaynaklanmış ve 93 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir ve (vi) 7'si alfa blokerlerden kaynaklanmış ve 5 farklı aktif bileşen çifti arasında meydana gelmiştir. DDI'lar çoğunlukla metoprolol ve aspirin arasında tespit edilmiştir. Sonuç olarak DDI görülme sıklığının yüksek olduğu görülmüştür. Tespit edilen DDI'lar hafiften ciddiye kadar farklı düzeyde olup, DDI kontrol programları etkileşim düzeyine ilişkin farklı sonuçlar vermiştir.