Esranur BEKTAŞ, Gülçin GÜVEN
İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;4(2):47-53
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Antik Çağ'dan Orta Çağ sonuna kadar çocukluk algısının tarihsel dönüşümünü incelemek ve bu dönüşümün çocuk gelişimi ve eğitim uygulamalarına yansımalarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Veri seti, konuyla ilgili kuramsal çerçeveyi oluşturan makale, kitap ve derlemelerden oluşan 28 ikincil kaynaktan oluşturulmuştur. Kaynaklar belirlenen dâhil etme ve dışlama ölçütlerine göre seçilmiş; kodlama, kategori geliştirme ve tema oluşturma aşamaları izlenerek analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda dört tema belirlenmiştir: (1) Antik Çağ'da Çocukluk Algısı (aile yapısı, yurttaşlık, disiplin ve cinsiyet rolleri), (2) Antik Çağ'da Eğitim ve Gelişim (tablet evleri, Roma okulları, oyun ve ahlaki eğitim), (3) Orta Çağ'da Çocukluk Algısı (küçük yetişkin anlayışı, dini disiplin, emek gücü ve sınıfsal farklılıklar) ve (4) Orta Çağ'da Eğitim Kurumları ve Çocuk Gelişimi (kilise okulları, medreseler, usta-çırak ilişkisi ve sosyalleşme). Sonuç: Çocukluk algısının tarihsel süreçte toplumsal, kültürel, ekonomik ve dini koşullara bağlı olarak değiştiği görülmüştür. Günümüzde çocuk merkezli eğitim anlayışının güçlenmesi, çocukların bireysel ve gelişimsel ihtiyaçlarının dikkate alınmasını desteklemektedir. Bu doğrultuda çocukların korunması, eğitime erişimin artırılması ve erken çocukluk eğitiminde fırsat eşitliğinin sağlanması önem taşımaktadır.
