Aslı ASLAN, Pelin TÜFENKÇİ, Merve SARI
Necmettin Erbakan University Dental Journal - 2026;8(1):49-58
Amaç: Bu çalışmanın amacı, iki farklı antioksidan (proantosiyanidin ve sodyum askorbat) ve iki farklı şelasyon ajanının (EDTA ve glikolik asit), kalsiyum silikat bazlı kök kanal patının dentine bağlanma dayanımı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Seksen dört adet tek köklü alt premolar diş kök uzunluğu 13 mm olacak şekilde dekorone edildi. Kök kanal preparasyonu ve irrigasyonu tamamlandıktan sonra, örnekler, kullanılan antioksidan ve şelasyon ajanlarına göre altı gruba ayrıldı. Final irrigasyon aşamasında şelasyon ajanları ve antioksidanlar önerilen konsantrasyon ve sürelerde uygulandı. İrrigasyon protokollerinin ardından kök kanalları kalsiyum silikat bazlı kanal patı ve gutta-perka ile dolduruldu. Her örnekten apikalden koronale doğru ilerleyen yönde, apikal bölgeden itibaren 4 mm ve 9 mm seviyelerinden 2 mm kalınlığında kesitler alındı. Bu kesitlere apiko-koronal yönde push-out testi uygulandı ve bağlanma dayanımı (MPa) değerleri hesaplandı. Verilerin normalliği Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi; antioksidan, şelasyon ajanı ve kök düzeyi faktörleri üç yönlü ANOVA ile analiz edildi. Anlamlı farklılıklarda Tukey post-hoc testi kullanıldı (p<0,05). Bulgular: En yüksek bağlanma dayanımı proantosiyanidin ve glikolik asit kombinasyonu uygulanan grupta bulundu. Proantosiyanidin, sodyum askorbat ve kontrol grubuna kıyasla bağlanma dayanımını anlamlı şekilde artırdı (p<0,05). Şelasyon ajanlarının bağlanma dayanımı üzerinde anlamlı etkisi olmadı (p>0,05). Apikalden koronale doğru 9 mm seviyesindeki kesitlerde bağlanma dayanımı, 4 mm seviyesine kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: NaOCl'nin dentin üzerindeki olumsuz oksidatif etkilerini azaltmak ve kalsiyum silikat bazlı patların dentine bağlanmasını güçlendirmek amacıyla, final irrigasyon protokolüne proantosiyanidin eklenmesi klinik açıdan potansiyel bir avantaj sağlayabilir. Glikolik asit, EDTA ile benzer performans gösterdiğinden alternatif bir şelasyon ajanı olarak değerlendirilebilir.
