ESRA FERSAN, AHMET CEM YARDIMCI, BAHADIR CEYLAN, EDA ALP, MUZAFFER FİNCANCI
Comprehensive Medicine - 2025;17(3):170-174
GİRİŞ ve AMAÇ: HIV ile enfekte hastaların çoğunda antiretroviral tedavi (ART) sonrası plazma HIV-RNA düzeylerinde hızlı düşüş ve CD4+ hücre sayısında artış görülür. Ancak bazı hastalarda viral baskılanmaya rağmen CD4+ T hücre sayısında yeterli artış olmaz; bu durum “diskordans yanıt” olarak adlandırılır. Bu çalışmada, HIV ile enfekte hastalarda immünolojik diskordan yanıt sıklığı ve ilişkili faktörler araştırılmıştır. YÖNTEM ve GEREÇLER: 2002–2014 yılları arasında polikliniğimizde izlenen 216 HIV pozitif hastanın dosyaları geriye dönük incelendi. Çalışmaya 18 yaş üzeri, daha önce tedavi almamış ve tedavi altında olan hastalar dahil edildi. Viral baskılanma, plazma viral yükünün <200 kopya/ml olması olarak tanımlandı. Virolojik baskılanma sağlanan hastaların 6. ve 12. aylardaki immün yanıtları değerlendirildi. Altıncı ayda CD4+ T lenfosit artışının <50 hücre/mm³, 12. ayda ise <100 hücre/mm³ olması diskordans yanıt olarak kabul edildi. Diskordans yanıt ile yaş, cinsiyet, başlangıç CD4+ ve HIV-RNA düzeyleri ile tedavi rejimleri arasındaki ilişki analiz edildi. BULGULAR: Kriterlere uyan 93 hastanın %81’i erkekti ve yaş ortalaması 37 idi. Ortanca başlangıç viral yükü 5,35 log10 kopya/ml, CD4+ T lenfosit sayısı 272 hücre/mm³ idi. En sık kullanılan rejim (%68,6) Efavirenz (EFV) +Tenofovir/Emtrisitabin (TDF/FTC) idi. Altıncı ayda 10 hasta (%10,7), 12. ayda 14 hasta (%17,5) diskordans yanıt gösterdi. TARTIŞMA ve SONUÇ: Diskordans yanıt ile yaş, cinsiyet, başlangıç CD4+ sayısı, HIV-RNA düzeyi veya tedavi rejimi arasında 6. ve 12. aylarda anlamlı ilişki saptanmadı.
