Bayram INAN, Osman ERSOY
Turkish Journal of Clinics and Laboratory - 2026;2026(1):1883144-1883144
Amaç: Bu çalışmanın amacı, antitrombotik ilaç kullanan ve kullanmayan akut üst gastrointestinal (Gİ) kanamalı hastaları karşılaştırarak, bu ilaçların klinik seyir, endoskopik bulgular, laboratuvar değerleri, hastanede yatış süresi ve hastane içi mortalite üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2023 ile Mart 2025 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde üst Gİ kanama tanısı alan toplam 405 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar antitrombotik ilaç kullanımına göre dört gruba ayrıldı: ilaç kullanmayanlar, yalnızca antiplatelet kullananlar, yalnızca antikoagülan kullananlar ve her iki ilacı birlikte kullananlar. Klinik, laboratuvar ve endoskopik veriler analiz edildi. Antitrombotik ilaç kullanımı ile mortalite arasındaki ilişki çok değişkenli lojistik regresyon modelleri ve eğilim skoru eşleştirme (PSM) yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: Antitrombotik ilaç kullanan hastalar anlamlı derecede daha yaşlıydı (74,3 +/- 12,1 vs. 53,5 +/- 19,3 yıl, p<0,001) ve daha fazla komorbiditeye sahipti. Bu grupta hemoglobin düzeyleri daha düşük, üre, kreatinin ve INR değerleri ise daha yüksekti (tüm p<0,001). Endoskopik bulgular iki grup arasında anlamlı fark göstermedi. Hastane içi mortalite, antitrombotik kullananlarda daha yüksek olmasına rağmen (yüzde 6,6 vs. yüzde 2,9), bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,126). PSM ve çok değişkenli analiz sonrasında antitrombotik ilaç kullanımının mortalite ile bağımsız ilişkisi bulunmadı. Bununla birlikte, bu hastalarda yatış süresi daha uzundu (9,3 vs. 6,1 gün, p<0,001) ve hemoglobinde daha fazla düşüş gözlendi (p=0,027). Sonuç: Gİ kanama sonrası mortalite, antitrombotik ilaç kullanan hastalarda daha yüksek görünse de, bu fark esas olarak ileri yaş ve komorbidite yüküne bağlıdır. Antitrombotik ilaçların tek başına mortalite üzerinde bağımsız bir etkisi gösterilememiştir. Bununla birlikte, bu hasta grubunda artan morbidite göz ardı edilmemelidir. Klinik kararlar, hastanın genel durumu göz önünde bulundurularak bireyselleştirilmelidir.
