Yelda ELÇİM, Tuğba HACIOSMANOĞLU, Esin GÜNDEM, Elif ÖNAL, Ayça ÇAĞLAN, Bora UYSAL
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(2):432-438
Giriş ve Amaç: Kemik dansitometri cihazının kalibrasyonu ve kalite kontrolü için tasarlanmış Antropomorfik Omurga Fantomu tasarım ve özellikler açısından insan omurgasının fiziksel yapısına eşdeğer olarak dizayn edilmiştir ve kemik mineral yoğunluğu (BMD) ölçümlerinin doğruluğunu test etmek için kullanılmaktadır. Bu çalışmada antropomorfik omurga fantomlarının, radyoterapi tedavi planlama sisteminde kemik elektron yoğunluklarının doğrulanması, doz hesaplama doğruluğunun değerlendirilmesi ve klinik kalite kontrol testlerinde kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem : Çalışmada L1, L2, L3 ve L4 kemik yoğunluklarına eşdeğer olarak tasarlanan Antropomorfik omurga fantomlarının Bilgisayarlı Tomografi cihazı ile taranarak kesitsel görüntüleri elde edilmiştir. Bu görüntü setleri radyoterapi tedavi planlama sistemine yüklenerek elde edilen elektron yoğunlukları CB2(%30) kemik yoğunluğu ile karşılaştırılmıştır. Kortikal Kemik (CB2); %30 ve %50 yoğunluklu kemik olarak tanımlanır. Bulgular : KD1 ve KD2 olarak isimlendirilen Antropomorfik omurga fantomlarının kemik yoğunlukları, CB2(%30) kemik yoğunluğuna KD1 fantomu için %7,3; KD2 fantomu için %9,1 yakın bulunmuştur. Sonuç : Bu çalışma antropomorfik omurga fantomlarının, kemik yoğunluklarının doğrulanması ve tedavi planlama sistemlerinin doz hesaplama doğruluğunun değerlendirilmesi açısından güvenilir ve etkili bir araç olduğunu göstermektedir. Özellikle omurilik doz sınırlamalarının kritik olduğu omurga radyoterapisi uygulamalarında, fantom tabanlı doğrulama yaklaşımlarının tedavi planlama süreçlerine önemli bir kalite güvence katkısı sağladığı gösterilmiştir.
