ARCUS ZYGOMATİCUSUN VE SUTURA TEMPOROZYGOMATİCA'NIN ÜÇ BOYUTLU MORFOMETRİK ANALİZİ: ASİMETRİ VE CİNSEL DİMORFİZM AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Kerem ATALAR, Cenk Murat ÖZER, Ayşe Zeynep YILMAZER KAYATEKİN, Necmi KESKİN

Namık Kemal Medical Journal - 2026;14(3):261-267

Gazi University Faculty of Medicine, Department of Anatomy; Neuroscience and Neurotechnology Center of Excellence (NÖROM); Neuropsychiatry Education, Research and Application Center, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Zigomatik ark (arcus zygomaticus), visserokranium ile nörokranium arasında kritik bir anatomik köprü oluşturarak yüz genişliği, estetik görünüm ve çiğneme biyomekaniğine katkıda bulunur. Zigomatik arkın temporal ve zigomatik bileşenlerini birleştiren temporozigomatik sütür, orta yüz stabilitesinde önemli bir rol oynar ve cerrahi girişimlerde sıklıkla yer alır. Klinik önemine rağmen, bu sütürün lokalizasyonu ve değişkenliğine ilişkin ayrıntılı üç boyutlu morfometrik veriler sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, temporozigomatik sütürün zigomatik ark boyunca üç boyutlu morfometrik lokalizasyonunu değerlendirmek ve taraf ile cinsiyete bağlı farklılıkları belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışma, bilgisayarlı tomografi temelli üç boyutlu rekonstrüksiyonlar kullanılarak gerçekleştirildi. Standartlaştırılmış oryantasyon protokolleri uygulandı ve temporozigomatik sütürün zigomatik ark boyunca lokalizasyonunu değerlendirmek amacıyla morfometrik ölçümler yapıldı. Analizler, taraflar arası asimetri ve cinsiyete bağlı farklılıklar açısından gerçekleştirildi. Bulgular: Bulgular, zigomatik arkın projeksiyonuna ilişkin çeşitli parametrelerde belirgin cinsiyet farklılıkları olduğunu gösterdi. Temporozigomatik sütürün lokalizasyonunda ve zigomatik kemiğin temporal çıkıntısına ilişkin ölçümlerde tutarlı bir sol taraf baskınlığı saptanırken, temporal kemiğin zigomatik çıkıntısı cinsiyetler ve taraflar arasında göreceli olarak daha stabil bulundu. Sonuç: Bulgular, zigomatik arkın değişkenliğinin segmente özgü olduğunu ve hem cinsiyet hem de taraf farklılıklarından etkilendiğini göstermektedir. Bu üç boyutlu anatomik paternlerin tanınması, zigomatik ve temporal bölgeleri ilgilendiren cerrahi planlamanın, radyolojik değerlendirmelerin ve adli tıp incelemelerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.