Habibe Sema ARSLAN ÜNAL, Serap YALÇIN AZARKAN
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(1):48-58
Amaç: Bu çalışma, Kırşehir yöresine ait propolis, arı sütü, arı ekmeği ve arı zehri olmak üzere dört temel arı ürününün MDA-MB-231 üçlü negatif meme kanseri hücre hattı üzerindeki sitotoksik ve anti-metastatik etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araçlar ve Yöntem: Hücre canlılığı XTT testi ile, hücre göçü ve invazyon yetenekleri ise yara iyileşme ve invazyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Propolis, arı sütü, arı ekmeği ve arı zehri için IC?? değerleri belirlenmiş, bu değerlerde uygulama yapılmıştır. Görüntü analizleri ImageJ yazılımı ile, istatistiksel analizler ise SPSS 29 ve GraphPad Prism 8 kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: XTT sonuçları, tüm arı ürünlerinin konsantrasyona bağlı olarak hücre proliferasyonunu baskıladığını göstermiştir. Propolis (IC??: 40 µg/mL) ve arı zehri (IC??: 4,5 µg/mL) en güçlü sitotoksisiteyi sergilemiştir. Arı ekmeğinin IC?? değeri 195 µg/mL, arı sütünün ise 426 µg/mL olarak bulunmuştur. Yara iyileşme analizlerine göre, 48. saatten itibaren propolis, arı zehri ve arı ekmeği uygulanan gruplarda hücre göçü istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır (p<0,001; tüm gruplar için). Buna karşılık, arı sütü uygulanan grupta anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p=0,121). Benzer şekilde, invazyon analizlerinde propolis (p=0,001) matriks bariyerini aşma kapasitesini anlamlı şekilde azaltmış, arı zehri (p<0,001) ve arı ekmeği (p=0,041) de anlamlı anti-invaziv etkiler göstermiştir. Sonuç: Bulgularımız, incelenen arı ürünleri arasında propolis ve arı zehrinin, hücre göçü ve invazyonunu inhibe etmede en yüksek etkinliğe sahip ajanlar olduğunu göstermektedir. Arı ürünleri MDA-MB-231 hücreleri üzerinde antikanser etkiler sergilemekte olup, bu bileşenler tamamlayıcı terapötik ajanlar olarak değerlendirilebilir. Ancak bulguların doğrulanabilmesi ve altta yatan mekanizmaların ayrıntılı anlaşılabilmesi için ileri düzey preklinik ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
