FATMA GÖNÜL BURKEV, SULTAN TAŞCI, ÖZLEM CEYHAN
Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi - 2025;29(2):161-173
Günümüzde yaygın olarak kullanılan geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden biri aromaterapidir. Aromaterapi bitkilerden elde edilen aromatik yağlar ile vücutta fiziksel, davranışsal ve psikolojik etkiler oluşturarak iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Tarihte aromaterapi kullanımı Ortadoğu, Eski Çin ve Mısır uygarlıklarından beri 5000 yıl öncesine dayanmaktadır. Aromaterapide kullanılan yağlar antiinflamatuvar, analjezik, antiseptik, antifungal, anksiyolitik etkileri ile uyku problemleri, ağrı, bulantı, kusma, yorgunluk, anksiyete ve depresyon gibi birçok semptomun yönetiminde kullanılmaktadır. Bulaşıcı olmayan ve bulaşıcı hastalıkların tedavisinde faydalı olduğunu gösteren kanıtlar bulunmaktadır. Aromaterapide uçucu yağlar; oral, dahili, topikal ve inhalasyon yolu ile uygulanmaktadır. Bu uygulama yöntemlerinin arasından en sık inhalasyon yöntemi tercih edilmektedir. Aromaterapi maliyeti düşük, yan etkisi olmayan non invaziv bir yöntemdir. Aromaterapi yoğun bakım çalışanlarında anksiyete, baş ağrısı, tükenmişlik ve yorgunluk gibi sorunların iyileşmesini ve yaşam kalitesinin artmasını sağlamaktadır. Yoğun bakım hastalarında ise; deliryumu önleme, ağrı, anksiyete, diyare, kusma ve abdominal distansiyon gibi semptomların iyileşmesi ve uyku kalitesinin artmasını desteklemek amaçlı kullanılmaktadır. Yoğun bakım çalışanları ve hastalarında aromaterapi kullanımının yaygınlaştırılması ve sağlık göstergelerine yansımalarının belirlenmesi için kanıt düzeyi yüksek çalışmalara gerek duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, aromaterapi ile yoğun bakım çalışanlarında ve hastalarında kullanımına yönelik çalışmalarla literatür bilgisi sunmaktır.
