Nucan BIÇAKÇI, Sercan BIÇAKÇI, İhsan KARABOĞA
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(30):399-410
Amaç: Yüksek doz ve uzun süre Asetaminofen (parasetamol) kullanımı akut ve kronik böbrek hasarına neden olabilmektedir. Erkek arı larvasından elde edilen bir apiterapik ürün olan apilarnilin, yüksek antioksidatif ve antiinflamatuvar etkilere sahip olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmada asetaminofen -uyarımlı renal hasar modelinde apilarnilin böbrek doku hasarı, oksidatif statü ve inflamasyon üzerindeki etkisi incelendi. Yöntem: Çalışmada 32 adet erişkin erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar kontrol, parasetamol (PAR), parasetamol+apilarnil (PAR+AP) ve apilarnil (AP) olarak 4 gruba ayrıldı. Akut böbrek hasar modeli oluşturmada 600 mg/kg PAR kullanıldı. AP 0,8 mg/kg dozda uygulandı. Böbrek doku histopatolojisi hematoksilen - eozin (H&E) boyama yöntemi ile değerlendirildi. Renal TNF -alpha ifadesi indirekt immünohistokimyasal yöntemle belirlendi. Renal glutatyon peroksidaz (GPx), süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve Malondialdehit (MDA) seviyeleri ELISA yöntemi ile belirlendi. Bulgular: PAR uygulaması böbrek dokusunda MDA seviyesinde artışa neden olurken; antioksidan enzimler SOD, CAT ve GPx seviyelerinde azalmaya neden oldu. Ayrıca PAR, renal TNF -alpha immünohistokimyasal ifadesinde artışa neden oldu. AP tedavisi MDA seviyesinde anlamlı bir azalma sağlarken, GPx ve SOD seviyesinde artış sağladı. Ayrıca AP uygulaması renal TNF -alpha ifadesi ve tübüler hasar skorunda azalma sağladı. Sonuç: Araştırmamız AP'nin parasetamol -uyarımlı renal hasarı engellediğini gösteren ilk rapordur. AP, yüksek doz parasetamol kaynaklı renal hasarın tedavisinde kullanılabilecek alternatif bir seçenek olabilir.
